Elif, bir elektrik devresi kurarak farklı maddelerin elektriği iletme durumlarını gözlemlemek istiyor.
Bunun için bir pil, bir ampul, bağlantı kabloları ve aşağıdaki maddeleri kullanıyor:
- I. Bakır tel
- II. Plastik cetvel
- III. Tuzlu su
- IV. Kuru odun parçası
Elif, hangi maddeleri devreye bağladığında ampulün ışık vermesini
bekler?
A) Yalnız I
B) I ve III
C) II ve IV
D) I, II ve III
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, elektrik devrelerinde maddelerin elektriği iletme özelliklerini anlamamız gerekiyor. Bir elektrik devresinde ampulün ışık vermesi için, devrenin tamamlanması ve elektrik akımının kesintisiz bir şekilde akması gerekir. Bu da ancak devrenin bir parçası olarak kullanılan maddenin elektriği iletmesiyle mümkündür. Maddelerin elektriği iletme durumlarına göre iki ana gruba ayrılırlar:
- İletken Maddeler: Elektrik akımını kolayca geçiren maddelerdir. Bu maddeler devreye bağlandığında ampul ışık verir. Genellikle metaller ve bazı çözeltiler iletkendir.
- Yalıtkan Maddeler: Elektrik akımını geçirmeyen veya çok zor geçiren maddelerdir. Bu maddeler devreye bağlandığında ampul ışık vermez. Genellikle plastik, cam, kuru odun gibi maddeler yalıtkandır.
Şimdi Elif'in kullandığı maddeleri tek tek inceleyelim:
- I. Bakır tel: Bakır, bir metaldir ve metaller elektriği çok iyi ileten maddelerdir. Elektrik kablolarının içinde de bakır kullanılır. Bu nedenle bakır tel devreye bağlandığında ampul ışık verir.
- II. Plastik cetvel: Plastik, elektriği iletmeyen bir yalıtkan maddedir. Plastik cetvel devreye bağlandığında elektrik akımı kesilir ve ampul ışık vermez.
- III. Tuzlu su: Saf su elektriği çok zayıf iletse de, tuz (sodyum klorür) suda çözündüğünde iyonlarına (pozitif yüklü sodyum iyonları ve negatif yüklü klor iyonları) ayrışır. Bu iyonlar elektrik akımını taşır ve tuzlu suyu iyi bir iletken yapar. Bu nedenle tuzlu su devreye bağlandığında ampul ışık verir.
- IV. Kuru odun parçası: Kuru odun, elektriği iletmeyen bir yalıtkan maddedir. Kuru odun parçası devreye bağlandığında elektrik akımı kesilir ve ampul ışık vermez. (Nemli odun ise içerdiği mineraller ve nem nedeniyle zayıf bir iletken olabilir, ancak kuru odun yalıtkandır.)
Bu durumda, ampulün ışık vermesini beklediğimiz maddeler bakır tel (I) ve tuzlu su (III) olacaktır.
Cevap B seçeneğidir.
