Aşağıdaki olaylardan hangisi sonucunda cisimler kesinlikle zıt yüklerle yüklenir?
A) Dokunma ile elektriklenme
B) Sürtünme ile elektriklenme
C) Etki ile elektriklenme
D) Topraklama
Elektriklenme olaylarını ve cisimlerin nasıl yüklendiğini adım adım inceleyelim:
- A) Dokunma ile elektriklenme: Bu yöntemde, yüklü bir cisim yüksüz veya farklı yüklü bir cisme dokundurulduğunda, yükler cisimler arasında paylaşılır. Sonuç olarak, her iki cisim de aynı türde yükle yüklenir (örneğin, ikisi de pozitif veya ikisi de negatif). Yük miktarları farklı olabilir ama işaretleri aynıdır. Bu nedenle, zıt yüklerle yüklenme durumu kesin değildir.
- B) Sürtünme ile elektriklenme: Bu yöntemde, iki farklı nötr (yüksüz) cisim birbirine sürtüldüğünde, bir cisimden diğerine elektron geçişi olur. Elektron kaybeden cisim pozitif yükle yüklenirken, elektron kazanan cisim negatif yükle yüklenir. Bu süreçte, her zaman eşit büyüklükte ve zıt işaretli yükler oluşur. Örneğin, cam çubuk ipek kumaşa sürtüldüğünde cam pozitif, ipek negatif yüklenir. Bu, cisimlerin kesinlikle zıt yüklerle yüklendiği bir durumdur.
- C) Etki ile elektriklenme (İndüksiyon): Bu yöntemde, yüklü bir cisim yüksüz bir iletken cisme yaklaştırılır ancak dokundurulmaz. Yaklaştırılan yüklü cismin etkisiyle iletkenin içindeki serbest elektronlar hareket eder ve cismin bir tarafı pozitif, diğer tarafı negatif yüklenir. Eğer bu cisim topraklanır veya başka bir nötr iletkenle temas ettirilip ayrılırsa, cisim yaklaştırılan yüklü cismin zıttı yükle yüklenebilir. Ancak, bu süreçte iki cismin doğrudan zıt yüklerle yüklenmesi, sürtünme kadar doğrudan ve kesin bir sonuç değildir. Genellikle bir cismin yüklenmesi hedeflenir ve bu yük, yaklaştırılan cismin yükünün zıttı olur.
- D) Topraklama: Topraklama, bir cismin toprağa bağlanarak fazla yükünü toprağa aktarması veya topraktan yük alarak nötr hale gelmesi işlemidir. Bu işlem sonucunda cisim nötrlenir veya belirli bir potansiyele (genellikle sıfır) ulaşır. Cisimlerin zıt yüklerle yüklenmesi gibi bir sonuç doğurmaz.
Yukarıdaki açıklamalara göre, iki farklı nötr cismin birbirine sürtülmesi sonucunda, birinin elektron kaybetmesiyle pozitif, diğerinin elektron kazanmasıyla negatif yüklenmesi, cisimlerin kesinlikle zıt yüklerle yüklendiği tek durumdur.
Cevap B seçeneğidir.
