5. sınıf sosyal bilgiler 2. dönem 2. yazılı 1. senaryo meb Test 1

Etkin bir vatandaş olmanın toplum düzenine olumlu etkileri vardır. Bir vatandaşın aşağıdaki davranışlardan hangisini yapması, etkin vatandaşlık sorumluluğuna uygun değildir?

A) Toplumsal sorunlara karşı duyarlı olmak ve çözüm üretmeye çalışmak.

B) Kanunlara ve kurallara uymak, başkalarının haklarına saygı göstermek.

C) Sadece kendi çıkarlarını düşünerek hareket etmek, toplumsal olaylara kayıtsız kalmak.

D) Seçimlerde oy kullanarak ülke yönetimine katılım sağlamak.

Sevgili öğrenciler, bu soruda etkin bir vatandaş olmanın ne anlama geldiğini ve hangi davranışların bu sorumluluğa uygun olmadığını anlamaya çalışacağız. Etkin vatandaşlık, sadece haklarımızı kullanmak değil, aynı zamanda topluma karşı sorumluluklarımızı yerine getirmek, çevremize ve diğer insanlara karşı duyarlı olmaktır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Toplumsal sorunlara karşı duyarlı olmak ve çözüm üretmeye çalışmak.

  Bu davranış, etkin vatandaşlığın temelidir. Bir vatandaşın çevresindeki sorunlara (çevre kirliliği, eğitim eksiklikleri, sosyal adaletsizlikler vb.) kayıtsız kalmaması, bu sorunları fark etmesi ve çözüm arayışında olması, hatta bu çözümlere katkıda bulunması, toplumu daha yaşanılır kılar. Bu, etkin vatandaşlık sorumluluğuna kesinlikle uygundur.

• B) Kanunlara ve kurallara uymak, başkalarının haklarına saygı göstermek.

  Toplum düzeninin sağlanması, herkesin huzur ve güven içinde yaşaması için kanunlara uymak ve başkalarının haklarına saygı göstermek vazgeçilmezdir. Trafik kurallarına uymak, komşuluk haklarına riayet etmek, kamu mallarına zarar vermemek gibi davranışlar, toplumsal uyumu ve barışı güçlendirir. Bu da etkin vatandaşlık sorumluluğuna uygundur.

• C) Sadece kendi çıkarlarını düşünerek hareket etmek, toplumsal olaylara kayıtsız kalmak.

  Etkin bir vatandaş, sadece kendi bireysel çıkarlarını değil, aynı zamanda toplumun genel faydasını ve ortak iyiliği de gözetir. Toplumsal olaylara ve sorunlara kayıtsız kalmak, 'bana dokunmayan yılan bin yaşasın' anlayışıyla hareket etmek, sorunların büyümesine ve çözüm bulunamamasına neden olur. Bu tür bir davranış, toplumsal dayanışmayı zayıflatır ve 'ben merkezci' bir yaklaşımı temsil eder ki bu, etkin vatandaşlık ruhuna tamamen aykırıdır. Bu davranış, etkin vatandaşlık sorumluluğuna uygun değildir.

• D) Seçimlerde oy kullanarak ülke yönetimine katılım sağlamak.

  Demokratik toplumlarda vatandaşların en önemli sorumluluklarından biri, seçimlerde oy kullanarak kendi temsilcilerini seçmek ve ülke yönetimine dolaylı yoldan katılmaktır. Bu, yönetimin meşruiyetini sağlar, vatandaşların sesini duyurmasına olanak tanır ve geleceğe dair kararlarda söz sahibi olmalarını sağlar. Bu da etkin vatandaşlık sorumluluğuna uygundur.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, etkin bir vatandaşın yapmaması gereken davranış, sadece kendi çıkarlarını düşünerek toplumsal olaylara kayıtsız kalmaktır. Etkin vatandaşlık, topluma karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmeyi gerektirir.

Cevap C seçeneğidir.