Atatürk Dönemi Türk dış politikasının temel ilkelerinden biri de "akılcılık ve bilimsellik"tir.
Bu ilke doğrultusunda dış politika kararları alınırken aşağıdakilerden hangisi göz önünde bulundurulmuştur?
A) Dünya kamuoyunun baskısı
B) Kişisel duygular ve ideolojiler
C) Gerçekçi veriler, ulusal çıkarlar ve uluslararası konjonktür
D) Geçmişteki düşmanlıklar ve intikam duyguları
Sevgili öğrenciler,
Atatürk Dönemi Türk dış politikasının en önemli ilkelerinden biri olan "akılcılık ve bilimsellik", kararların duygusal tepkiler, kişisel arzular veya geçmişin yükleri yerine, somut gerçeklere, mantığa ve objektif değerlendirmelere dayanmasını öngörür. Bu ilke, Türkiye'nin ulusal çıkarlarını en üst düzeyde korumayı ve uluslararası alanda barışçıl bir konum edinmeyi amaçlamıştır. Şimdi seçenekleri bu ilke doğrultusunda inceleyelim:
- A) Dünya kamuoyunun baskısı: Dış politika kararları alınırken dünya kamuoyunun tepkileri elbette göz önünde bulundurulabilir; ancak kararların temelini sadece baskı oluşturmak, "akılcılık ve bilimsellik" ilkesinin gerektirdiği bağımsız ve gerçekçi analizi gölgede bırakabilir. Bu ilke, baskılara boyun eğmek yerine, ulusal çıkarlar doğrultusunda en doğru kararı vermeyi hedefler. Dolayısıyla bu seçenek, ilkenin tam karşılığı değildir.
- B) Kişisel duygular ve ideolojiler: Atatürk'ün dış politikası, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerindeki ümmetçilik, turancılık gibi geniş kapsamlı ideolojilerden ve kişisel hırslardan uzaklaşarak, Türkiye Cumhuriyeti'nin sınırları içinde ulusal çıkarlara odaklanmıştır. Bu nedenle, kişisel duygular ve ideolojiler, akılcılık ilkesiyle doğrudan çelişir.
- C) Gerçekçi veriler, ulusal çıkarlar ve uluslararası konjonktür: Bu seçenek, "akılcılık ve bilimsellik" ilkesinin tam karşılığıdır.
- Gerçekçi veriler: Kararların somut bilgilere, istatistiklere ve objektif gözlemlere dayanması demektir. Hayallere veya varsayımlara değil, kanıtlara dayalı bir yaklaşım sergilenir.
- Ulusal çıkarlar: Türkiye Cumhuriyeti'nin güvenliği, bağımsızlığı, ekonomik refahı ve toprak bütünlüğü gibi temel hedeflerin öncelikli tutulmasıdır.
- Uluslararası konjonktür: Dünya siyasetindeki güncel durumu, güç dengelerini, uluslararası ilişkilerdeki değişimleri ve potansiyel tehditleri/fırsatları doğru analiz etmeyi ifade eder. Bu, statik değil, dinamik bir dış politika anlayışını gerektirir.
Bu üç unsurun bir arada değerlendirilmesi, akılcı ve bilimsel bir dış politika için vazgeçilmezdir.
- D) Geçmişteki düşmanlıklar ve intikam duyguları: Atatürk'ün "Yurtta Sulh, Cihanda Sulh" (Peace at Home, Peace in the World) ilkesi, geçmişteki düşmanlıkları ve intikam duygularını bir kenara bırakarak, komşularla ve dünya devletleriyle barışçıl ilişkiler kurmayı hedeflemiştir. Bu tür duygularla hareket etmek, akılcılık ve bilimsellikten uzak, duygusal ve yıkıcı sonuçlar doğurabilecek bir yaklaşımdır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Atatürk Dönemi Türk dış politikasında "akılcılık ve bilimsellik" ilkesi doğrultusunda dış politika kararları alınırken gerçekçi veriler, ulusal çıkarlar ve uluslararası konjonktür göz önünde bulundurulmuştur.
Cevap C seçeneğidir.
