Ekonomik faaliyetleri etkileyen doğal ve beşerî faktörler bulunmaktadır. Bir bölgede sanayinin gelişmesi için aşağıdaki faktörlerden hangisi doğal coğrafi bir faktör olarak değerlendirilemez?
COĞ.9.5.1. Ekonomik faaliyetleri etkileyen doğal ve beşerî coğrafi faktörleri analiz eder.
A) Zengin maden yataklarının varlığı.
B) Su kaynaklarının yeterli olması.
C) İklim koşullarının ılıman olması.
D) Enerji kaynaklarına yakınlık.
E) Nitelikli iş gücünün bulunması.
Ekonomik faaliyetlerin gelişimi, bir bölgenin doğal ve beşerî özellikleriyle yakından ilişkilidir. Bu soruda, sanayinin gelişimi için gerekli olan faktörlerden hangisinin doğal coğrafi bir faktör olmadığını bulmamız isteniyor.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Zengin maden yataklarının varlığı: Madenler, yer kabuğunun doğal süreçlerle oluşmuş kaynaklarıdır. Sanayi için hammadde sağladıkları için önemli bir doğal coğrafi faktördür. Örneğin, demir madeni olmadan demir-çelik sanayisi gelişemez.
- B) Su kaynaklarının yeterli olması: Sanayide üretim süreçlerinde (soğutma, temizleme, hammadde işleme vb.) suya büyük ihtiyaç duyulur. Nehirler, göller, yeraltı suları gibi su kaynakları doğanın bir parçasıdır ve doğal coğrafi faktördür.
- C) İklim koşullarının ılıman olması: İklim, bir bölgenin doğal özelliklerinden biridir. Ilıman iklim koşulları, hem tarımsal hammadde üretimi için elverişli olabilir hem de ulaşım, enerji tüketimi ve çalışma koşulları açısından sanayiye olumlu katkı sağlayabilir. Bu da doğal bir faktördür.
- D) Enerji kaynaklarına yakınlık: Sanayi, üretim için büyük miktarda enerjiye ihtiyaç duyar. Kömür, petrol, doğalgaz, hidroelektrik potansiyeli gibi enerji kaynakları doğada bulunur veya doğal süreçlerle oluşur. Bu kaynaklara yakınlık, üretim maliyetlerini düşürdüğü için önemli bir doğal coğrafi faktördür.
- E) Nitelikli iş gücünün bulunması: Nitelikli iş gücü, eğitimli, deneyimli ve belirli becerilere sahip insanları ifade eder. İş gücü, insanların eğitimi, sağlık durumu, kültürel yapısı ve nüfus özellikleri gibi beşerî (insan kaynaklı) faktörlerle ilgilidir. Doğal coğrafi bir oluşum değildir. İnsanların çabası ve yatırımları sonucunda ortaya çıkar.
Bu durumda, sanayinin gelişimi için önemli olsa da, nitelikli iş gücünün bulunması doğal bir coğrafi faktör olarak değerlendirilemez; beşerî bir faktördür.
Cevap E seçeneğidir.
