Afet risk azaltma (ADA) stratejileri, olası afetlerin yol açacağı kayıp ve zararları en aza indirmeyi hedefler.
Aşağıdakilerden hangisi bir bölgedeki sel riskini azaltmaya yönelik yapısal önlemlerden biri değildir?
A) Akarsu yataklarının ıslah edilmesi
B) Baraj ve bentlerin inşa edilmesi
C) Sel yataklarına yapılaşma izni verilmemesi
D) Taşkın koruma duvarlarının yapılması
E) Halkın sel konusunda bilgilendirilmesi
Afet risk azaltma (ADA) stratejileri, olası afetlerin yol açacağı kayıp ve zararları en aza indirmeyi hedefler. Bu stratejiler genellikle iki ana kategoriye ayrılır:
- Yapısal Önlemler: Fiziksel yapılar inşa ederek veya mevcut fiziksel çevreyi mühendislik yöntemleriyle değiştirerek afet riskini azaltmayı amaçlayan önlemlerdir. Bunlar genellikle büyük altyapı projelerini içerir.
- Yapısal Olmayan Önlemler: Fiziksel inşaat gerektirmeyen, ancak yasal düzenlemeler, planlama, eğitim, bilinçlendirme ve erken uyarı sistemleri gibi yönetimsel ve sosyal yaklaşımlarla riski azaltmayı hedefleyen önlemlerdir.
Şimdi seçenekleri bu tanımlar ışığında inceleyelim:
- A) Akarsu yataklarının ıslah edilmesi: Akarsu yataklarının genişletilmesi, derinleştirilmesi, kenarlarının güçlendirilmesi veya yönünün değiştirilmesi gibi mühendislik çalışmaları içerir. Bu, fiziksel bir müdahale olduğu için yapısal bir önlemdir.
- B) Baraj ve bentlerin inşa edilmesi: Barajlar ve bentler, su akışını kontrol etmek, depolamak ve taşkınları önlemek amacıyla inşa edilen büyük fiziksel yapılardır. Bu nedenle yapısal bir önlemdir.
- C) Sel yataklarına yapılaşma izni verilmemesi: Bu, arazi kullanım planlaması ve imar düzenlemeleri ile ilgili bir karardır. Fiziksel bir inşaat içermez, ancak riskli alanlarda yapılaşmayı engelleyerek riski azaltır. Bu, yapısal olmayan bir önlemdir.
- D) Taşkın koruma duvarlarının yapılması: Taşkın koruma duvarları, suyun yerleşim yerlerine veya tarım alanlarına ulaşmasını engellemek için inşa edilen fiziksel bariyerlerdir. Bu nedenle yapısal bir önlemdir.
- E) Halkın sel konusunda bilgilendirilmesi: Bu, eğitim, bilinçlendirme ve farkındalık artırma faaliyetlerini içerir. Herhangi bir fiziksel inşaat veya çevresel değişiklik gerektirmez; tamamen bilgi aktarımı ve davranış değişikliği odaklıdır. Bu, yapısal olmayan bir önlemdir.
Soru, sel riskini azaltmaya yönelik yapısal önlemlerden biri olmayanı sormaktadır. A, B ve D seçenekleri açıkça fiziksel inşaat veya mühendislik müdahaleleri içerdiği için yapısal önlemlerdir. C ve E seçenekleri ise fiziksel inşaat içermediği için yapısal olmayan önlemlerdir.
Ancak, seçenekler arasında en net ve doğrudan yapısal olmayan önlem, fiziksel bir müdahale içermeyen ve tamamen insan faktörüne (bilgi, bilinç, davranış) odaklanan "Halkın sel konusunda bilgilendirilmesi"dir (E seçeneği). C seçeneği de yapısal olmayan bir önlem olmasına rağmen, arazi kullanımını ve dolayısıyla fiziksel yapılaşmayı düzenleyen bir politika olduğu için, fiziksel çevre ile dolaylı bir ilişkisi vardır. E seçeneği ise fiziksel çevreden tamamen bağımsız, doğrudan insan davranışını ve bilgisini hedefleyen bir yaklaşımdır.
Bu nedenle, verilen seçenekler arasında yapısal önlemlerden biri olmayan ve en belirgin şekilde yapısal olmayan nitelikte olan E seçeneğidir.
Cevap E seçeneğidir.
