Ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeyleri, ekonomik faaliyetlerin sektörel dağılımıyla yakından ilişkilidir. Gelişmiş ülkelerde hizmetler sektörü baskınken, az gelişmiş ülkelerde tarım sektörünün payı daha yüksektir. Türkiye, bu dönüşüm sürecini yaşayan ülkelerden biridir.
Aşağıdaki ekonomik faaliyetlerden hangisi, Türkiye'de GSYİH içindeki payı artış eğiliminde olan bir sektöre ait değildir?
A) İnşaat
B) Turizm
C) Finans
D) Madencilik
E) Hayvancılık
Ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeyleri ile ekonomik faaliyetlerin sektörel dağılımı arasındaki ilişki, iktisadi dönüşümün temel göstergelerinden biridir. Gelişmekte olan ülkelerde, tarım sektörünün GSYİH içindeki payı azalırken, sanayi ve özellikle hizmetler sektörünün payı artış eğilimi gösterir. Türkiye de bu dönüşüm sürecini yaşayan bir ülkedir.
Şimdi seçenekleri bu bağlamda inceleyelim:
- A) İnşaat: İnşaat sektörü, sanayi (ikincil) sektörün bir parçasıdır. Türkiye'de son yıllarda kentleşme, altyapı projeleri ve konut talebi nedeniyle inşaat sektörü önemli bir büyüme göstermiş ve GSYİH içindeki payı genellikle artış eğiliminde olmuştur.
- B) Turizm: Turizm, hizmetler (üçüncül) sektörüne aittir. Türkiye, coğrafi konumu, doğal ve kültürel zenginlikleri sayesinde önemli bir turizm potansiyeline sahiptir. Turizm sektörü, döviz girdisi ve istihdam yaratma potansiyeliyle GSYİH içindeki payını artırma eğilimindedir.
- C) Finans: Finans sektörü (bankacılık, sigortacılık, sermaye piyasaları), hizmetler (üçüncül) sektörünün önemli bir bileşenidir. Ekonomik büyüme ve küreselleşmeyle birlikte finansal hizmetlerin çeşitlenmesi ve derinleşmesi, bu sektörün GSYİH içindeki payının artmasına neden olmaktadır. Türkiye'de de finans sektörü büyüyen bir alandır.
- D) Madencilik: Madencilik, birincil sektör faaliyetlerinden biridir. Türkiye'de çeşitli maden yatakları bulunmakla birlikte, genel ekonomik dönüşüm sürecinde madencilik sektörünün GSYİH içindeki payı, sanayi ve hizmet sektörleri kadar belirgin bir artış eğilimi göstermemektedir. Ancak, bazı dönemlerde ve belirli maden türlerine bağlı olarak dalgalanmalar yaşanabilir.
- E) Hayvancılık: Hayvancılık, tarım sektörünün (birincil sektör) bir alt dalıdır. Ekonomik gelişmişlik arttıkça, tarım sektörünün (dolayısıyla hayvancılığın) GSYİH içindeki payı genellikle azalma eğilimi gösterir. Modernleşme ve verimlilik artışları olsa bile, tarım sektörünün toplam ekonomi içindeki göreceli önemi azalır ve işgücü ile sermaye daha çok sanayi ve hizmet sektörlerine kayar. Türkiye'de de tarım sektörünün GSYİH içindeki payı uzun vadede azalma eğilimindedir.
Bu bağlamda, Türkiye'nin ekonomik dönüşüm sürecinde GSYİH içindeki payı artış eğiliminde olmayan, aksine azalma eğiliminde olan sektör tarım ve onun bir alt dalı olan hayvancılıktır.
Cevap E seçeneğidir.
