10. sınıf tarih 2. dönem 2. yazılı 5. senaryo Test 2

Coğrafi Keşifler'in sömürgecilik faaliyetlerinin başlamasında ve gelişmesindeki rolü düşünüldüğünde, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

A) Yeni ticaret yollarının bulunması, Avrupalı devletlere zenginlik kaynakları sağlamıştır.

B) Keşfedilen bölgelerden Avrupa'ya bol miktarda değerli maden ve hammadde akışı başlamıştır.

C) Keşfedilen topraklarda Avrupa kültür ve dininin yayılması hızlanmıştır.

D) Sömürgecilik, Avrupa devletleri arasında siyasi ve ekonomik rekabeti artırmıştır.

E) Osmanlı Devleti, Coğrafi Keşifler sonucunda yeni sömürgeler elde ederek güçlenmiştir.

Coğrafi Keşifler'in sömürgecilik faaliyetlerinin başlamasında ve gelişmesindeki rolünü anlamak için her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:

• A) Yeni ticaret yollarının bulunması, Avrupalı devletlere zenginlik kaynakları sağlamıştır.

  Bu yargı doğrudur. Coğrafi Keşifler sonucunda Ümit Burnu'nun dolaşılması ve Amerika kıtasının keşfi gibi yeni deniz ticaret yolları bulundu. Bu yollar sayesinde Avrupalı devletler, Doğu'nun zenginliklerine (baharat, ipek vb.) ve yeni keşfedilen kıtaların kaynaklarına (altın, gümüş, tütün vb.) doğrudan ulaşarak büyük ekonomik kazançlar elde ettiler. Bu durum, merkantilizm adı verilen ekonomik sistemin gelişmesine de zemin hazırladı.

• B) Keşfedilen bölgelerden Avrupa'ya bol miktarda değerli maden ve hammadde akışı başlamıştır.

  Bu yargı da doğrudur. Özellikle Amerika kıtasının keşfiyle birlikte, İspanyollar ve Portekizliler başta olmak üzere Avrupalı devletler, bu topraklardaki altın ve gümüş madenlerini yoğun bir şekilde Avrupa'ya taşımışlardır. Ayrıca tütün, pamuk, şeker kamışı gibi hammaddeler de Avrupa ekonomisine kazandırılmıştır. Bu durum, Avrupa'da sermaye birikimini artırmış ve sanayi devrimine giden yolu açmıştır.

• C) Keşfedilen topraklarda Avrupa kültür ve dininin yayılması hızlanmıştır.

  Bu yargı da doğrudur. Sömürgecilik faaliyetleri, sadece ekonomik çıkar peşinde koşmakla kalmamış, aynı zamanda Avrupalıların kendi kültürlerini, dillerini ve özellikle Hristiyanlık dinini keşfedilen topraklara yayma çabalarını da beraberinde getirmiştir. Misyonerlik faaliyetleri ve sömürgeci yönetimlerin kültürel dayatmaları sonucunda Avrupa kültürü ve dini, geniş coğrafyalara yayılmıştır.

• D) Sömürgecilik, Avrupa devletleri arasında siyasi ve ekonomik rekabeti artırmıştır.

  Bu yargı da doğrudur. Yeni keşfedilen topraklar ve bu topraklardaki zenginlikler, Avrupalı devletler arasında büyük bir rekabete yol açmıştır. İngiltere, Fransa, İspanya, Portekiz, Hollanda gibi devletler, daha fazla sömürge elde etmek ve dünya ticaretinde üstünlük sağlamak için birbirleriyle mücadele etmişlerdir. Bu rekabet, zaman zaman savaşlara da neden olmuştur.

• E) Osmanlı Devleti, Coğrafi Keşifler sonucunda yeni sömürgeler elde ederek güçlenmiştir.

  Bu yargı yanlıştır ve ulaşılamaz. Coğrafi Keşifler, Osmanlı Devleti için olumsuz sonuçlar doğurmuştur. Yeni ticaret yollarının bulunmasıyla birlikte, Osmanlı Devleti'nin kontrolündeki İpek ve Baharat Yolları gibi geleneksel ticaret yolları önemini kaybetmiştir. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin gümrük gelirlerinin azalmasına ve ekonomik olarak zayıflamasına neden olmuştur. Osmanlı Devleti, bu süreçte yeni sömürgeler elde etmek yerine, mevcut ticaret ağının zarar görmesiyle mücadele etmiştir.

Cevap E seçeneğidir.