İsra Suresi'nin $28.$ ve $29.$ ayetleri, mal konusunda cimrilik ve savurganlık arasındaki dengeyi anlatır. Allah Teâlâ, Müslümanlardan bu iki aşırı uçtan kaçınmalarını istemektedir.
Bu ayetlerde insanlara tavsiye edilen doğru tutum aşağıdakilerden hangisidir?
A) Malı tamamen biriktirip hiç harcamamak.
B) Tüm malını düşüncesizce dağıtıp muhtaç duruma düşmek.
C) Başkalarına yardım etmemek ve sadece kendi ihtiyaçlarını karşılamak.
D) Cimrilik yapmadan, fakat savurganlığa da düşmeden dengeli bir şekilde harcama yapmak.
E) Malın helal yoldan kazanılıp kazanılmadığına dikkat etmemek.
Sevgili öğrenciler, bu soru İsra Suresi'nin 28. ve 29. ayetlerinin bize öğrettiği önemli bir hayat dersini anlamamızı istiyor. Bu ayetler, mal ve mülk konusunda nasıl bir tutum sergilememiz gerektiğini çok net bir şekilde ortaya koyar.
- Ayeti Kerimelerin Mesajı: İsra Suresi'nin 29. ayeti mealen şöyle der: "Elini boynuna bağlayıp cimri kesilme, büsbütün de açıp saçıp israf etme; yoksa kınanmış ve eli boş kalmış olursun." Bu ayet, mal konusunda iki aşırı uca, yani cimriliğe (malı tamamen biriktirip harcamamak) ve savurganlığa (tüm malı düşüncesizce dağıtıp muhtaç duruma düşmek) karşı bizi uyarır. Allah Teâlâ bizden bu iki aşırı uçtan kaçınarak dengeli bir yol izlememizi ister.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Malı tamamen biriktirip hiç harcamamak: Bu tutum, ayette yasaklanan "cimrilik" veya "elini boynuna bağlamak" olarak ifade edilen aşırı uçtur. İslam, malın ihtiyaç sahipleriyle paylaşılmasını ve meşru yollarda harcanmasını teşvik eder. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
- B) Tüm malını düşüncesizce dağıtıp muhtaç duruma düşmek: Bu tutum ise ayette yasaklanan "savurganlık" veya "büsbütün açıp saçmak" olarak ifade edilen diğer aşırı uçtur. Kişinin kendisini ve ailesini zor durumda bırakacak şekilde malını dağıtması doğru değildir. Dolayısıyla bu seçenek de yanlıştır.
- C) Başkalarına yardım etmemek ve sadece kendi ihtiyaçlarını karşılamak: Bu da cimriliğe yakın bir tutumdur ve İslam'ın yardımlaşma, infak (Allah yolunda harcama) prensiplerine aykırıdır. Ayetler, yakınlara ve yoksullara karşı sorumluluklarımızı hatırlatır. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
- D) Cimrilik yapmadan, fakat savurganlığa da düşmeden dengeli bir şekilde harcama yapmak: İşte bu seçenek, İsra Suresi'nin 29. ayetinin tam olarak tavsiye ettiği "orta yol" ve "denge" prensibidir. Ne malı tamamen biriktirip kimseye faydası dokunmamak (cimrilik), ne de düşüncesizce harcayıp kendimizi ve başkalarını zor durumda bırakmak (savurganlık). İhtiyaçlarımızı karşılamak, ailemize bakmak, başkalarına yardım etmek ve Allah yolunda harcamak arasında bir denge kurmak esastır. Bu, hem dünya hem de ahiret için en doğru yaklaşımdır.
- E) Malın helal yoldan kazanılıp kazanılmadığına dikkat etmemek: Malın helal yoldan kazanılması İslam'ın temel bir prensibidir ve çok önemlidir. Ancak İsra Suresi'nin 28. ve 29. ayetleri doğrudan malın harcanması ve yönetimi konusundaki dengeye odaklanmaktadır. Dolayısıyla bu seçenek, ayetlerin doğrudan konusu değildir ve sorunun cevabı olamaz.
- Sonuç: Ayetler bize mal konusunda itidalli olmayı, yani ne cimri ne de savurgan olmayı öğütler. Bu da dengeli bir harcama tutumu sergilemek anlamına gelir.
Cevap D seçeneğidir.
