3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru işareti, bilinmeyen bir bilgiyi vurgulamak için kullanılmıştır?
A) Hangi şehirde doğdun?
B) Yunus Emre (1240?-1321) ünlü bir Türk şairidir.
C) Bu soruyu çözebilir misin?
D) Neden böyle davrandın?
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, soru işaretinin farklı kullanım alanlarından birini, yani bilinmeyen veya kesin olmayan bir bilgiyi vurgulama işlevini arıyoruz. Soru işaretinin genellikle cümle sonunda soru sormak için kullanıldığını biliyoruz. Ancak bazen parantez içinde, bir bilginin kesin olmadığını belirtmek için de kullanılır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hangi şehirde doğdun?
- Bu cümlede soru işareti, doğrudan bir soru sormak için kullanılmıştır. Cümle, bir bilgi edinmeyi amaçlar ve soru işareti cümlenin soru anlamı taşıdığını gösterir. Bilinmeyen bir bilgiyi vurgulamaktan ziyade, o bilgiyi öğrenmek için sorulmuş bir sorudur.
- B) Yunus Emre (1240?-1321) ünlü bir Türk şairidir.
- Bu cümlede soru işareti, parantez içinde "1240" sayısının yanında kullanılmıştır. Bu kullanım, Yunus Emre'nin doğum yılının kesin olarak bilinmediğini, bu bilginin bir tahmin veya belirsizlik içerdiğini vurgular. Yani, "1240" bilgisinin kesin olmadığını, bilinmeyen bir yönü olduğunu belirtir. Bu durum, soruda aradığımız "bilinmeyen bir bilgiyi vurgulama" işlevine tam olarak uymaktadır.
- C) Bu soruyu çözebilir misin?
- Bu da A seçeneğindeki gibi doğrudan bir sorudur. Soru işareti, cümlenin soru anlamı taşıdığını belirtir ve bir yeteneği sorgular. Bilinmeyen bir bilgiyi vurgulama amacı taşımaz.
- D) Neden böyle davrandın?
- Bu cümle de doğrudan bir soru cümlesidir. Soru işareti, bir davranışın sebebini öğrenmek amacıyla sorulan bir soruyu işaret eder. Bilinmeyen bir bilgiyi vurgulama işlevi yoktur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, B seçeneğindeki kullanım, soru işaretinin bir bilginin kesin olmadığını, yani bilinmeyen bir yönünü vurgulamak için kullanıldığı tek örnektir.
Cevap B seçeneğidir.
