12. sınıf din kültürü 2. dönem 2. yazılı 1. senaryo meb Test 1

Soru 06 / 18
Organ nakli, modern tıbbın önemli başarılarından biri olmakla birlikte, dinî ve ahlaki tartışmaları da beraberinde getirmektedir. İslam fıkıhçıları, organ nakli konusunda çeşitli görüşler ortaya koymuşlardır.
Genel olarak İslam bilginlerinin organ nakline bakış açısını yansıtan doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
A) Organ nakli, her durumda kesinlikle haramdır.
B) Canlıdan canlıya organ nakli, sadece zorunlu durumlarda caizdir; ancak ölüden organ nakli tamamen yasaktır.
C) Hayat kurtarma, tedavi etme ve acıyı dindirme gibi zaruret hallerinde, organ naklinin belirli şartlar altında caiz olabileceği kabul edilir.
D) Organ nakli, kişinin vücut bütünlüğünü bozduğu için hiçbir koşulda caiz değildir.
E) Organ nakli, sadece zenginlerin faydalanabileceği bir tıbbi uygulamadır.

Sevgili öğrenciler, organ nakli konusu, modern tıbbın sunduğu büyük bir imkan olmakla birlikte, dinî ve ahlaki boyutlarıyla da derinlemesine ele alınması gereken önemli bir meseledir. İslam fıkıhçıları, bu konuda kapsamlı tartışmalar yürütmüş ve genel bir çerçeve oluşturmuşlardır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:

  • A) Organ nakli, her durumda kesinlikle haramdır.

    Bu ifade doğru değildir. İslam fıkhında, hayatın korunması temel amaçlardan biridir. Zaruret hallerinde, yani bir kişinin hayatını kurtarmak veya ciddi bir hastalığı tedavi etmek söz konusu olduğunda, normalde caiz olmayan bazı durumlar mübah hale gelebilir. Bu nedenle, organ naklinin her durumda kesinlikle haram olduğunu söylemek, İslam hukukunun genel prensipleriyle çelişir.

  • B) Canlıdan canlıya organ nakli, sadece zorunlu durumlarda caizdir; ancak ölüden organ nakli tamamen yasaktır.

    Bu ifade kısmen doğru olsa da, ölüden organ nakli kısmında eksiktir. Canlıdan canlıya organ nakli, vericinin hayatına ciddi bir risk oluşturmaması ve organın hayati bir organ olmaması gibi sıkı şartlara bağlı olarak caiz görülebilir. Ancak ölüden organ nakli konusunda da İslam bilginleri arasında geniş bir kabul vardır. Beyin ölümü gerçekleşmiş bir kişiden, kendisinin veya mirasçılarının izniyle organ nakli yapılması, hayat kurtarma amacıyla caiz görülmektedir. Bu nedenle, ölüden organ naklinin tamamen yasak olduğunu söylemek doğru değildir.

  • C) Hayat kurtarma, tedavi etme ve acıyı dindirme gibi zaruret hallerinde, organ naklinin belirli şartlar altında caiz olabileceği kabul edilir.

    Bu ifade, İslam bilginlerinin organ nakline genel bakış açısını en doğru şekilde yansıtmaktadır. İslam fıkhında "zaruretler mahzurları mübah kılar" (zaruretler yasakları mubah kılar) ilkesi esastır. Bir kişinin hayatını kurtarmak, ağır bir hastalığı tedavi etmek veya dayanılmaz acıları dindirmek gibi durumlarda, organ nakli caiz görülebilir. Ancak bu caiz olma durumu, belirli şartlara bağlıdır:

    • Organ nakli, başka bir tedavi yönteminin kalmadığı son çare olmalıdır.
    • Vericinin hayatına ciddi bir zarar gelmemelidir (canlıdan nakilde).
    • Organın satışı söz konusu olmamalıdır.
    • Vericinin veya mirasçılarının rızası alınmalıdır.
    • Alıcının hayatının kurtulacağına dair güçlü bir beklenti olmalıdır.

    Bu şartlar altında, organ nakli İslam fıkhına göre meşru kabul edilmektedir.

  • D) Organ nakli, kişinin vücut bütünlüğünü bozduğu için hiçbir koşulda caiz değildir.

    Bu ifade de A seçeneği gibi aşırı ve yanlıştır. İslam, insanın vücut bütünlüğüne saygı gösterilmesini emreder. Ancak bu ilke, hayat kurtarma gibi daha üstün bir maslahat (kamu yararı/fayda) söz konusu olduğunda esneyebilir. Vücut bütünlüğünü koruma ilkesi, hayatı kurtarma ilkesinin önüne geçmez. Bu nedenle, hiçbir koşulda caiz değildir demek doğru değildir.

  • E) Organ nakli, sadece zenginlerin faydalanabileceği bir tıbbi uygulamadır.

    Bu ifade, organ naklinin dinî veya ahlaki hükmüyle ilgili değil, sosyal ve ekonomik bir yorumdur. Organ naklinin maliyeti yüksek olabilir ve bu durum erişimi kısıtlayabilir; ancak bu, uygulamanın dinî açıdan caiz olup olmadığı sorusunun cevabı değildir. İslam fıkhı, bir eylemin helal mi haram mı olduğunu belirler, onun sosyal dağıtımını değil.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, İslam bilginlerinin organ nakline genel bakış açısını en doğru ve kapsamlı şekilde yansıtan ifade C seçeneğidir.

Cevap C seçeneğidir.

↩️ Soruya Dön
✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
Geri Dön