ALES'e Hazırlık: Neden-Sonuç İlişkisi Konusunda Uzmanlaşma Rehberi Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi 'dolayı' sözcüğü ile kurulmuştur?

A) Çok çalıştığı için sınavdan yüksek puan aldı.
B) Yoğun trafikten dolayı randevusuna on dakika geç kaldı.
C) Kitap okumayı sevdiğinden vaktinin çoğunu kütüphanede geçiriyor.
D) Kar yağınca okullar valilik kararıyla tatil edildi.

Bu soruda, neden-sonuç ilişkisini 'dolayı' sözcüğü ile kuran cümleyi bulmamız isteniyor. Neden-sonuç ilişkisi, bir olayın veya durumun başka bir olayın veya durumun sebebi olduğunu gösterir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Çok çalıştığı için sınavdan yüksek puan aldı.

  Bu cümlede neden-sonuç ilişkisi 'için' sözcüğü ile kurulmuştur. "Çok çalışmak" nedendir, "sınavdan yüksek puan almak" ise sonuçtur. Ancak burada 'dolayı' sözcüğü kullanılmamıştır.

• B) Yoğun trafikten dolayı randevusuna on dakika geç kaldı.

  İşte aradığımız cümle! Bu cümlede "yoğun trafik" neden, "randevusuna on dakika geç kalmak" ise sonuçtur. Bu iki durum arasındaki ilişkiyi kuran sözcük ise tam olarak 'dolayı'dır. Yani, yoğun trafik sebebiyle geç kalmıştır. Bu seçenek, sorunun istediği koşulu sağlamaktadır.

• C) Kitap okumayı sevdiğinden vaktinin çoğunu kütüphanede geçiriyor.

  Bu cümlede neden-sonuç ilişkisi '-dığından' eki (sevdiğinden) ile kurulmuştur. "Kitap okumayı sevmek" neden, "vaktinin çoğunu kütüphanede geçirmek" ise sonuçtur. Burada da 'dolayı' sözcüğü kullanılmamıştır.

• D) Kar yağınca okullar valilik kararıyla tatil edildi.

  Bu cümlede neden-sonuç ilişkisi '-ınca' eki (yağınca) ile kurulmuştur. "Kar yağması" neden, "okulların tatil edilmesi" ise sonuçtur. Bu seçenekte de 'dolayı' sözcüğü yer almamaktadır.

Gördüğünüz gibi, sadece B seçeneğinde neden-sonuç ilişkisi doğrudan 'dolayı' sözcüğü ile ifade edilmiştir. Bu tür soruları çözerken, cümlenin anlamını ve kullanılan bağlayıcı kelime veya ekleri dikkatlice incelemek çok önemlidir.

Cevap B seçeneğidir.