Bir bilim insanı yaptığı deneyde başarı oranını $P = \frac{s}{t}$ formülüyle hesaplamaktadır. Burada $s$ başarıyı, $t$ ise toplam süreyi temsil eder. Metne göre başarı oranını artırmak için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
A) Süreyi ($t$) artırmakBir bilim insanının deneydeki başarı oranı $P = \frac{s}{t}$ formülüyle hesaplanmaktadır. Burada $s$ başarıyı, $t$ ise toplam süreyi temsil eder. Başarı oranını artırmak için ne yapılması gerektiğini adım adım inceleyelim.
Formülü Anlamak:
Verilen formül $P = \frac{s}{t}$ bir kesirdir. Bu kesirde $s$ payı (üstteki sayı), $t$ ise paydayı (alttaki sayı) temsil eder. Bir kesrin değerini, yani başarı oranını ($P$) artırmak için genel olarak iki temel yöntem vardır:
1. Payı ($s$) artırmak (payda $t$ sabit kalırken).
2. Paydayı ($t$) azaltmak (pay $s$ sabit kalırken).
Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirelim.
A) Süreyi ($t$) artırmak:
Eğer $t$ (payda) artarsa ve $s$ (pay) sabit kalırsa, kesrin değeri küçülür. Örneğin, $\frac{10 \text{ başarı}}{5 \text{ süre}} = 2$ iken, süreyi artırıp $\frac{10 \text{ başarı}}{10 \text{ süre}} = 1$ olur. Gördüğümüz gibi başarı oranı azalır. Bu seçenek yanlıştır.
B) Başarıyı ($s$) azaltmak:
Eğer $s$ (pay) azalırsa ve $t$ (payda) sabit kalırsa, kesrin değeri küçülür. Örneğin, $\frac{10 \text{ başarı}}{5 \text{ süre}} = 2$ iken, başarıyı azaltıp $\frac{5 \text{ başarı}}{5 \text{ süre}} = 1$ olur. Başarı oranı azalır. Bu seçenek de yanlıştır.
C) Süreyi ($t$) sabit tutup başarıyı ($s$) artırmak:
Eğer $t$ (payda) sabit kalır ve $s$ (pay) artarsa, kesrin değeri büyür. Örneğin, $\frac{5 \text{ başarı}}{5 \text{ süre}} = 1$ iken, başarıyı artırıp $\frac{10 \text{ başarı}}{5 \text{ süre}} = 2$ olur. Başarı oranı artar. Bu seçenek doğrudur.
D) Hem süreyi hem başarıyı aynı oranda azaltmak:
Eğer hem $s$ hem de $t$ aynı oranda azaltılırsa, oran değişmez. Örneğin, $\frac{10 \text{ başarı}}{5 \text{ süre}} = 2$ iken, ikisini de yarıya indirirsek $\frac{5 \text{ başarı}}{2.5 \text{ süre}} = 2$ olur. Başarı oranı değişmez. Bu seçenek yanlıştır.
Sonuç:
Başarı oranını ($P$) artırmak için, ya başarıyı ($s$) artırmalı ya da süreyi ($t$) azaltmalıyız. Seçenekler arasında bu koşulu sağlayan ifade C seçeneğidir: Süreyi ($t$) sabit tutup başarıyı ($s$) artırmak.
Cevap C seçeneğidir.