İzohips haritalarından profil çıkarılırken, profilin geçtiği doğrultu üzerinde izohips eğrilerinin birbirine çok yaklaştığı yerlerde profil eğrisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Eğim azalmıştır.
B) Yükselti farkı sıfıra inmiştir.
C) Eğim artmış ve yamaç dikleşmiştir.
D) Akarsu yatağı genişlemiştir.
E) Profil hattı deniz seviyesinin altına inmiştir.
Merhaba sevgili öğrenciler!
İzohips haritaları, yeryüzü şekillerini ve yükseltileri gösteren önemli araçlardır. Bir izohips haritasından profil çıkarmak ise, belirli bir hat boyunca arazinin yandan görünüşünü elde etmemizi sağlar. Şimdi sorumuzu adım adım inceleyelim:
- İzohips Eğrileri Ne Anlatır? İzohips (eş yükselti) eğrileri, deniz seviyesinden aynı yükseklikteki noktaları birleştiren kapalı eğrilerdir. Bu eğriler arasındaki yükselti farkı (eş yükselti aralığı) haritanın her yerinde sabittir.
- Eğrilerin Sıklaşması veya Seyrekleşmesi:
- Eğer izohips eğrileri birbirine çok yakın geçiyorsa, bu o bölgede yükseltinin kısa mesafede hızla değiştiği anlamına gelir. Yani, arazi diktir.
- Eğer izohips eğrileri birbirine uzak geçiyorsa, bu o bölgede yükseltinin uzun mesafede yavaş değiştiği anlamına gelir. Yani, arazi eğimi azdır (yamaç daha yatıktır).
- Profil Çıkarma ve Eğrilerin Yakınlığı: Profil çıkarırken, profilin geçtiği doğrultu üzerinde izohips eğrilerinin birbirine çok yaklaştığı yerler, arazinin o kısmının çok dik olduğunu gösterir. Bu durum, profil eğrisinin o noktada aniden yükseldiği veya alçaldığı, yani eğiminin arttığı anlamına gelir.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Eğim azalmıştır: Yanlış. Eğrilerin yakınlaşması eğimin arttığını gösterir.
- B) Yükselti farkı sıfıra inmiştir: Yanlış. Yükselti farkı sıfır olsaydı, o bölge düz olurdu ve eğriler çok seyrek veya hiç olmazdı. Eğrilerin yakınlığı, aksine, belirli bir yatay mesafede büyük bir yükselti farkı olduğunu gösterir.
- C) Eğim artmış ve yamaç dikleşmiştir: Doğru. İzohips eğrilerinin birbirine çok yaklaştığı yerler, arazinin o kısmının dik olduğunu, dolayısıyla eğimin arttığını ve yamacın dikleştiğini ifade eder. Profil eğrisi de bu dikliği yansıtacaktır.
- D) Akarsu yatağı genişlemiştir: Yanlış. İzohipslerin yakınlığı doğrudan akarsu yatağının genişliği hakkında bilgi vermez; eğimle ilgilidir.
- E) Profil hattı deniz seviyesinin altına inmiştir: Yanlış. Eğrilerin yakınlığı sadece eğimin şiddetini gösterir, arazinin deniz seviyesine göre konumunu (altında mı üstünde mi) belirtmez.
Bu bilgiler ışığında, izohips eğrilerinin birbirine çok yaklaştığı yerlerde eğim artmış ve yamaç dikleşmiştir.
Cevap C seçeneğidir.
