Profil çıkarma aşamasında, profil kağıdı üzerine aktarılan noktaların birleştirilmesiyle elde edilen eğri, arazinin hangi özelliğini yansıtmaz?
A) Yamaçların eğim durumunu
B) Bölgedeki hakim rüzgar yönünü
C) Zirve ve çukur noktalarını
D) Yükselti basamaklarını
E) Yer şekillerinin engebeli olup olmadığını
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, profil çıkarma işleminin bize arazi hakkında hangi bilgileri vermediğini anlamamız isteniyor. Öncelikle "profil çıkarma" ne anlama geliyor, onu hatırlayalım.
Profil çıkarma (veya topoğrafik profil çizimi), bir topoğrafya haritası üzerinde belirlenen bir çizgi boyunca arazinin dikey kesitini gösteren bir grafiktir. Yani, o çizgi boyunca yürüseydik arazinin nasıl yükselip alçalacağını, dağları, vadileri, tepeleri nasıl geçeceğimizi gösteren bir yan görünüm gibidir. Bu çizim, genellikle yatayda mesafeyi, dikeyde ise yükseltiyi gösterir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yamaçların eğim durumunu: Profil çizimi, arazinin o kesit boyunca ne kadar dik veya ne kadar yatık olduğunu doğrudan gösterir. Çizgideki ani yükselişler veya alçalışlar dik yamaçları, daha yumuşak geçişler ise az eğimli yamaçları ifade eder. Bu bilgi profil çiziminden elde edilir.
- B) Bölgedeki hakim rüzgar yönünü: Profil çizimi, arazinin sadece dikey kesitini ve yükselti değişimlerini gösterir. Rüzgar yönü, atmosferik bir olaydır ve arazinin şekliyle doğrudan bir ilişkisi olsa bile, profil çizimi bu bilgiyi doğrudan yansıtmaz. Rüzgar yönünü öğrenmek için meteorolojik verilere veya rüzgar güllerine bakmak gerekir.
- C) Zirve ve çukur noktalarını: Profil çizimi üzerinde, çizilen kesit boyunca arazinin en yüksek noktaları (zirveler, sırtlar) ve en alçak noktaları (vadiler, çukurlar) açıkça görülür. Bu bilgi profil çiziminden elde edilir.
- D) Yükselti basamaklarını: Profil çiziminin dikey ekseni yükseltiyi gösterir. Bu sayede, çizilen kesit boyunca arazinin hangi yükseltilerde olduğunu ve yükseltinin nasıl değiştiğini (yani yükselti basamaklarını) kolayca görebiliriz. Bu bilgi profil çiziminden elde edilir.
- E) Yer şekillerinin engebeli olup olmadığını: Eğer profil çiziminde çok sayıda keskin yükseliş ve alçalış varsa, bu arazinin engebeli olduğunu gösterir. Eğer çizim daha düz ve az dalgalıysa, arazi daha az engebelidir. Bu bilgi profil çiziminden elde edilir.
Görüldüğü gibi, profil çizimi bize arazinin fiziksel şekliyle ilgili birçok bilgi verirken, atmosferik bir özellik olan hakim rüzgar yönü hakkında bilgi vermez.
Cevap B seçeneğidir.
