KPSS Anlatım biçimleri (Açıklama, Tartışma, Öyküleme, Betimleme) Test 1

Öyküleyici anlatım (öyküleme) ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Olay, kişi, zaman ve mekân anlatımın temel ögeleridir.
B) Metinde eylem bildiren sözcükler ve hareketlilik ön plandadır.
C) Temel amaç, okuyucuya bir konuda nesnel bilgi vermek ve onu aydınlatmaktır.
D) Zaman akışı mevcuttur; olaylar kronolojik bir sırayla ya da geriye dönüşlerle sunulabilir.
E) Roman, hikâye ve masal gibi türlerde yaygın olarak kullanılır.

Sevgili öğrenciler, öyküleyici anlatım (öyküleme), bir olayı ya da durumu kişi, zaman ve mekân unsurlarıyla bir bütünlük içinde anlatan yazı türüdür. Amacı genellikle okuyucuyu bir olay örgüsü etrafında sürüklemek, eğlendirmek, düşündürmek veya bir mesaj iletmektir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Olay, kişi, zaman ve mekân anlatımın temel ögeleridir.

  Bu ifade doğrudur. Öyküleyici anlatımın olmazsa olmaz dört temel ögesi vardır: bir olayın yaşanması, bu olayı yaşayan kişiler, olayın geçtiği zaman dilimi ve olayın gerçekleştiği yer (mekân). Bu ögeler, anlatımın iskeletini oluşturur.

• B) Metinde eylem bildiren sözcükler ve hareketlilik ön plandadır.

  Bu ifade de doğrudur. Öyküleyici anlatımda bir olay anlatıldığı için, olayları ve karakterlerin hareketlerini ifade eden fiiller (eylem bildiren sözcükler) ve genel bir hareketlilik (dinamizm) metnin temel özelliklerindendir. "Koştu, baktı, düşündü, gitti" gibi fiiller sıkça kullanılır.

• C) Temel amaç, okuyucuya bir konuda nesnel bilgi vermek ve onu aydınlatmaktır.

  Bu ifade yanlıştır. Okuyucuya bir konuda nesnel bilgi vermek ve onu aydınlatmak, öyküleyici anlatımın değil, daha çok açıklayıcı anlatım veya bilgilendirici anlatım türünün temel amacıdır. Öyküleyici anlatımda amaç, bir hikâye anlatmak, okuyucuyu olay örgüsüne dahil etmek, duygusal bir bağ kurmak veya bir deneyimi paylaşmaktır. Bilgi verme amacı olsa bile, bu genellikle hikâye içinde dolaylı yoldan yapılır ve nesnellik yerine yazarın bakış açısı ön planda olabilir.

• D) Zaman akışı mevcuttur; olaylar kronolojik bir sırayla ya da geriye dönüşlerle sunulabilir.

  Bu ifade doğrudur. Öyküleyici anlatımda olaylar belirli bir zaman dilimi içinde gerçekleşir. Bu zaman akışı genellikle olayların oluş sırasına göre (kronolojik) ilerler. Ancak yazar, anlatımı daha ilgi çekici hale getirmek için geçmişe dönüşler (flashback) yapabilir veya olayları farklı bir sırayla sunabilir.

• E) Roman, hikâye ve masal gibi türlerde yaygın olarak kullanılır.

  Bu ifade de doğrudur. Roman, hikâye, masal, destan, efsane gibi edebi türlerin hepsi, temelinde bir olay anlatımına dayandığı için öyküleyici anlatım tekniğini yoğun bir şekilde kullanır.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, öyküleyici anlatımın temel amacı nesnel bilgi vermek değildir. Bu nedenle C seçeneğindeki bilgi yanlıştır.

Cevap C seçeneğidir.