7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "bunlar" kelimesi işaret zamiri olarak kullanılmamıştır?
A) Bunlar çok değerli antikalardır.
B) Bunları nereye koyayım?
C) Bunların hepsini okudum.
D) Bunlar bizim için yeterli.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda "bunlar" kelimesinin hangi cümlede işaret zamiri olarak kullanılmadığını bulmamız isteniyor. Öncelikle işaret zamirinin ne olduğunu hatırlayalım:
- İşaret Zamiri: Varlıkların, nesnelerin veya kavramların yerini işaret yoluyla tutan, yani onların adını söylemeden onları belirten kelimelerdir. Cümlede ismin yerine geçerler ve isim gibi çekim ekleri (hal ekleri, iyelik ekleri vb.) alabilirler. Örnek: bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar.
- İşaret Sıfatı: Bir ismi işaret yoluyla niteleyen veya belirten kelimelerdir. İsmin önüne gelerek onu etkilerler. Örnek: bu ev, şu araba, o çocuk. İşaret sıfatları çekim eki almazlar, alırlarsa zamir olurlar.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bunlar çok değerli antikalardır.
- Bu cümlede "Bunlar" kelimesi cümlenin öznesidir. "Çok değerli antikalardır" ise yüklemdir ve "bunlar"ın ne olduğunu tanımlar. Burada "bunlar" kelimesi, işaret ettiği nesnelerin (örneğin, "bu vazolar", "bu heykeller" gibi) *ne olduğunu* açıklayan bir tanımlama işlevi görmektedir. Yani, "İşaret ettiğimiz bu şeyler, antika kategorisine girer" anlamı ağır basar. Diğer seçeneklerdeki gibi doğrudan belirli nesnelerin yerine geçip bir eylemin öznesi, nesnesi veya tamlayanı olmaktan ziyade, bir tür *sınıflandırma* veya *tanımlama* görevi üstlenmiştir. Bu kullanımda, "bunlar" kelimesi işaret zamiri olarak değil, daha çok bir *tanımlayıcı* veya *kategorize edici* bir unsur olarak kabul edilebilir.
- B) Bunları nereye koyayım?
- Burada "Bunları" kelimesi, işaret edilen belirli nesnelerin (örneğin, "bu kitapları", "bu eşyaları") yerini tutmuş ve belirtme hal eki (-ı) almıştır. "Koyayım" fiilinin nesnesi durumundadır. Dolayısıyla işaret zamiridir.
- C) Bunların hepsini okudum.
- Burada "Bunların" kelimesi, işaret edilen belirli şeylerin (örneğin, "bu kitapların", "bu yazıların") yerini tutmuş ve tamlayan eki (-ın) almıştır. "Bunların hepsi" bir isim tamlaması oluşturmuştur. Dolayısıyla işaret zamiridir.
- D) Bunlar bizim için yeterli.
- Burada "Bunlar" kelimesi, işaret edilen belirli nesnelerin veya miktarın (örneğin, "bu yiyecekler", "bu miktar") yerini tutmuştur. Cümlenin öznesidir. Dolayısıyla işaret zamiridir.
A seçeneğindeki "bunlar" kelimesi, işaret ettiği şeylerin ne olduğunu tanımlayan bir yüklemle kullanıldığı için, diğer seçeneklerdeki gibi doğrudan bir ismin yerini tutan ve üzerinde eylem yapılan bir işaret zamiri işlevi görmemektedir. Bu nedenle işaret zamiri olarak kullanılmamıştır.
Cevap A seçeneğidir.
