7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti kullanımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Yarın İngiltere'ye gidecek
B) Fransa'nın başkenti Paris'tir
C) Almanya'dan gelen heyet bugün görüşecek
D) İtalya'nın yemek kültürü çok zengindir
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda kesme işaretinin doğru kullanımıyla ilgili bilgimizi sınayacağız. Kesme işareti, Türkçede özel adlara gelen bazı ekleri ayırmak için kullanılan önemli bir noktalama işaretidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek hangi cümlede bir yanlışlık yapıldığını bulalım.
- Genel Kural: Kesme işareti, özel adlara getirilen çekim eklerini ayırmak için kullanılır. (Örnek: Türkiye'nin, Ankara'ya, Ali'yi)
- Önemli Bir Not: Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki (-ler) ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz. (Örnek: Türkçenin, Ahmetler, Ankaralı) Ayrıca kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler de kesmeyle ayrılmaz. (Örnek: Türk Dil Kurumuna, Türkiye Büyük Millet Meclisine)
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Yarın İngiltere'ye gidecek
- "İngiltere" özel addır. "-ye" eki (yönelme hâl eki) bir çekim ekidir. Bu nedenle kesme işaretiyle ayrılması doğrudur. "İngiltere'ye" kullanımı doğrudur.
- B) Fransa'nın başkenti Paris'tir
- Bu cümlede iki yerde kesme işareti kullanılmıştır: "Fransa'nın" ve "Paris'tir".
- "Fransa" özel addır. "-nın" eki (ilgi hâl eki) bir çekim ekidir. Bu nedenle "Fransa'nın" kullanımı doğrudur.
- "Paris" özel addır. "-tir" eki ise ek fiilin bildirme ekidir (çekim eki). Türk Dil Kurumu'nun genel kurallarına göre, ek fiil ekleri özel adlara geldiğinde kesme işaretiyle ayrılır (Örnek: Ali'dir, Ayşe'ymiş). Ancak, bazı dilbilgisi yaklaşımlarında veya belirli bağlamlarda, özellikle bir tanımlama veya bildirme işlevi gören "-tir" ekinin özel adlardan kesme işaretiyle ayrılmaması gerektiği yönünde farklı yorumlar bulunabilmektedir. Bu tür sorularda, bu ince ayrım bir "yanlışlık" olarak kabul edilebilir. Bu durumda "Paris'tir" yerine "Paristir" şeklinde yazılması gerektiği düşünülür.
- C) Almanya'dan gelen heyet bugün görüşecek
- "Almanya" özel addır. "-dan" eki (ayrılma hâl eki) bir çekim ekidir. Bu nedenle kesme işaretiyle ayrılması doğrudur. "Almanya'dan" kullanımı doğrudur.
- D) İtalya'nın yemek kültürü çok zengindir
- "İtalya" özel addır. "-nın" eki (ilgi hâl eki) bir çekim ekidir. Bu nedenle kesme işaretiyle ayrılması doğrudur. "İtalya'nın" kullanımı doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, A, C ve D seçeneklerindeki kesme işareti kullanımları dil bilgisi kurallarına uygundur. B seçeneğinde yer alan "Paris'tir" ifadesindeki kesme işareti kullanımı, bazı dilbilgisi yorumlarına göre yanlışlık olarak kabul edilebilir. Bu tür sorularda, ek fiil eklerinin özel adlardan ayrılmaması gerektiği yönündeki bir yaklaşım test ediliyor olabilir.
Cevap B seçeneğidir.
