Bir kaza sonucu kolu kırılan Ali'nin röntgen filminde, kemiğin ortasında bir boşluk ve bu boşluğu saran sert bir doku görülmüştür.
Bu bilgiye göre Ali'nin kırılan kemiği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Kısa kemiktir, kan hücresi üretmez.
B) Uzun kemiktir, sarı kemik iliği bulunur.
C) Yassı kemiktir, kırmızı kemik iliği bulunur.
D) Düzensiz kemiktir, hareket yeteneği sınırlıdır.
Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevaba ulaşalım. Vücudumuzdaki kemiklerin yapıları ve işlevleri, onları tanımamız için çok önemlidir.
- Sorudaki Bilgileri Anlayalım:
- Ali'nin kolu kırılmış. Kol kemikleri genellikle uzun kemiklerdir (pazı kemiği, ön kol kemikleri gibi).
- Röntgen filminde "kemiğin ortasında bir boşluk" görülmüş. Bu boşluk, kemik iliği boşluğu veya medüller boşluk olarak adlandırılır.
- Bu boşluğu saran "sert bir doku" var. Bu sert doku, kemiğin dış kısmını oluşturan sıkı (kompakt) kemik dokusudur.
- Kemik Tiplerini Hatırlayalım:
- Uzun Kemikler: Genellikle kol ve bacaklarda bulunur (örn: uyluk kemiği, kaval kemiği, pazı kemiği). Uzun bir gövdeye (diyafiz) ve iki uca (epifiz) sahiptirler. Gövdelerinin ortasında kemik iliği boşluğu bulunur.
- Kısa Kemikler: El ve ayak bileklerinde bulunur (örn: bilek kemikleri). Küp şeklinde ve küçüktürler.
- Yassı Kemikler: Kafatası, kürek kemiği, kaburgalar gibi geniş ve yassı yüzeylere sahiptirler.
- Düzensiz Kemikler: Belirli bir şekli olmayan kemiklerdir (örn: omurlar, bazı yüz kemikleri).
- Kemik İliği Tiplerini Hatırlayalım:
- Kırmızı Kemik İliği: Kan hücrelerinin (alyuvar, akyuvar, trombosit) üretiminden sorumludur. Özellikle yassı kemiklerde, düzensiz kemiklerde ve uzun kemiklerin uç kısımlarındaki süngerimsi kemik dokusunda bulunur.
- Sarı Kemik İliği: Yetişkinlerde uzun kemiklerin ortasındaki kemik iliği boşluğunda bulunur ve çoğunlukla yağ depolar. Acil durumlarda kırmızı kemik iliğine dönüşebilir.
- Verilen Bilgileri Seçeneklerle Karşılaştıralım:
- "Kemiğin ortasında bir boşluk" ifadesi, doğrudan uzun kemiklerin karakteristik özelliğidir. Bu boşluk, yetişkinlerde genellikle sarı kemik iliği ile doludur.
- A) Kısa kemiktir, kan hücresi üretmez. Kol kemikleri kısa kemik değildir. Ayrıca kemiklerin çoğu (kırmızı kemik iliği içerenler) kan hücresi üretir. Bu seçenek yanlıştır.
- B) Uzun kemiktir, sarı kemik iliği bulunur. Kol kemikleri uzun kemiklerdir ve uzun kemiklerin ortasındaki boşlukta (medüller boşluk) yetişkinlerde sarı kemik iliği bulunur. Bu seçenek, verilen bilgilerle tamamen uyumludur.
- C) Yassı kemiktir, kırmızı kemik iliği bulunur. Kol kemikleri yassı kemik değildir. Yassı kemiklerde kırmızı kemik iliği bulunsa da, kemik tipi yanlıştır. Bu seçenek yanlıştır.
- D) Düzensiz kemiktir, hareket yeteneği sınırlıdır. Kol kemikleri düzensiz kemik değildir. Bu seçenek yanlıştır.
Ali'nin kol kemiğinin ortasındaki boşluk ve bu boşluğu saran sert doku, uzun kemiklerin tipik yapısını gösterir. Uzun kemiklerin bu boşluğunda yetişkinlerde sarı kemik iliği bulunur.
Cevap B seçeneğidir.
