Eşit kütleli X ve Y cisimlerinden X'in dönme eksenine göre eylemsizlik momenti daha büyüktür. Her iki cisim de aynı açısal hızla döndüğüne göre, hangisinin dönme kinetik enerjisi daha fazladır?
A) X'inMerhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için dönme kinetik enerjisi ve eylemsizlik momenti kavramlarını hatırlayalım.
Bir cismin dönme hareketinden dolayı sahip olduğu enerjiye dönme kinetik enerjisi denir. Tıpkı düz bir yolda hareket eden bir arabanın kinetik enerjisi olduğu gibi, dönen bir topun da dönme kinetik enerjisi vardır.
Dönme kinetik enerjisi ($E_k$) aşağıdaki formülle hesaplanır:
$E_k = \frac{1}{2} I \omega^2$
Burada:
Eylemsizlik momenti, bir cismin dönme hareketine karşı gösterdiği direncin bir ölçüsüdür. Kütle ne kadar büyükse ve dönme ekseninden ne kadar uzakta dağılmışsa, eylemsizlik momenti de o kadar büyük olur. Soruda X cisminin eylemsizlik momentinin Y'den daha büyük olduğu belirtilmiştir.
X cismi için dönme kinetik enerjisi:
$E_{k,X} = \frac{1}{2} I_X \omega_X^2$
Y cismi için dönme kinetik enerjisi:
$E_{k,Y} = \frac{1}{2} I_Y \omega_Y^2$
Soruda $\omega_X = \omega_Y$ olduğu ve bu değeri $\omega$ olarak alabileceğimizi biliyoruz. Ayrıca $\frac{1}{2}$ sabittir. Bu durumda, dönme kinetik enerjisi doğrudan eylemsizlik momenti ($I$) ile orantılıdır.
Yani, $E_k \propto I$ diyebiliriz.
Madem ki $I_X > I_Y$ ve diğer tüm faktörler aynı (açısal hız ve $\frac{1}{2}$ sabiti), o zaman X cisminin dönme kinetik enerjisi Y cisminin dönme kinetik enerjisinden daha büyük olacaktır.
$E_{k,X} > E_{k,Y}$
Bu durumda, X'in dönme kinetik enerjisi daha fazladır.
Cevap A seçeneğidir.