2. sınıf Türkçe geri dönüşümün önemi konulu okuma anlama metni Test 1

2. "Plastik atıkların geri dönüşümü ---- doğal kaynakların korunmasına ---- enerji tasarrufuna katkı sağlar."
Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi sözcükler gelmelidir?

A) hem - hem de
B) ne - ne
C) ya - ya da
D) gerek - gerekse

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, bir cümlede boş bırakılan yerlere anlam ve yapı bakımından en uygun bağlaçları bulmamız isteniyor. Cümleyi dikkatlice okuyalım ve boşlukların ne tür bir ilişki kurduğunu anlamaya çalışalım:

"Plastik atıkların geri dönüşümü ---- doğal kaynakların korunmasına ---- enerji tasarrufuna katkı sağlar."

• Adım 1: Cümlenin Anlamını Çözümleyelim.

  Cümle, plastik atıkların geri dönüşümünün iki farklı faydasını sıralıyor: "doğal kaynakların korunması" ve "enerji tasarrufu". Bu iki fayda birbirine zıt değil, birbirinin alternatifi değil, aksine birbirini tamamlayan, eklenen faydalardır. Yani geri dönüşüm, bu iki faydayı da aynı anda sağlar.

• Adım 2: Seçeneklerdeki Bağlaçların Anlamlarını İnceleyelim.
  • A) hem - hem de: Bu bağlaç ikilisini, iki veya daha fazla şeyin aynı anda geçerli olduğunu, birlikte var olduğunu veya birlikte gerçekleştiğini belirtmek için kullanırız. "Şunu da, bunu da" anlamı taşır.
  • B) ne - ne: Bu bağlaç ikilisi olumsuz bir anlam taşır. "Şunu da değil, bunu da değil" anlamındadır. İki şeyin de olmadığını veya yapılmadığını ifade eder.
  • C) ya - ya da: Bu bağlaç ikilisi alternatifleri belirtir. "Ya şunu, ya da bunu" anlamındadır. İki seçenekten birinin tercih edildiğini veya gerçekleştiğini ifade eder.
  • D) gerek - gerekse: Bu bağlaç ikilisi de "hem - hem de"ye benzer şekilde, iki veya daha fazla şeyin geçerli olduğunu belirtir, ancak bazen daha resmi bir dilde veya daha geniş bir kapsamı ifade etmek için kullanılır. "Gerek X, gerekse Y" şeklinde kullanılır.
• Adım 3: Bağlaçları Cümleye Uygulayalım ve Anlamı Kontrol Edelim.
  • A) hem - hem de: "Plastik atıkların geri dönüşümü hem doğal kaynakların korunmasına hem de enerji tasarrufuna katkı sağlar."

    Bu ifade, geri dönüşümün doğal kaynakları koruma ve enerji tasarrufu sağlama gibi iki faydayı da aynı anda gerçekleştirdiğini belirtir. Cümlenin anlamıyla tamamen uyumludur.

  • B) ne - ne: "Plastik atıkların geri dönüşümü ne doğal kaynakların korunmasına ne enerji tasarrufuna katkı sağlar."

    Bu ifade, geri dönüşümün bu faydaların hiçbirini sağlamadığını belirtir ki bu, cümlenin vermek istediği mesajın tam tersidir. Anlamca yanlıştır.

  • C) ya - ya da: "Plastik atıkların geri dönüşümü ya doğal kaynakların korunmasına ya da enerji tasarrufuna katkı sağlar."

    Bu ifade, geri dönüşümün bu iki faydadan sadece birini sağladığını, diğerini sağlamadığını belirtir. Oysa geri dönüşüm her iki faydayı da aynı anda sağlar. Anlamca yanlıştır.

  • D) gerek - gerekse: "Plastik atıkların geri dönüşümü gerek doğal kaynakların korunmasına gerekse enerji tasarrufuna katkı sağlar."

    Bu seçenek de anlam olarak doğruya yakın olsa da, "hem - hem de" ikilisi, iki olumlu ve birbirini tamamlayan durumu ifade etmek için daha yaygın ve doğal bir kullanımdır. "Gerek - gerekse" bazen daha geniş bir yelpazeyi veya daha resmi bir durumu ifade edebilir. Bu tür basit, doğrudan faydaları sıralarken "hem - hem de" daha akıcıdır.

• Adım 4: Doğru Seçeneği Belirleyelim.

  Cümle, plastik atıkların geri dönüşümünün iki olumlu ve eş zamanlı faydasını belirtmektedir. Bu durumu en doğru ve doğal şekilde ifade eden bağlaç ikilisi "hem - hem de"dir.

Cevap A seçeneğidir.