Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, cümledeki sayı sıfatının türünü bulmamız isteniyor. Öncelikle sayı sıfatlarının ne olduğunu ve türlerini hatırlayalım:
- Sayı sıfatları, varlıkların sayısını, sırasını, oranını veya miktarını belirten sıfatlardır. İsme sorulan "kaç?", "kaçıncı?", "kaçar?", "kaçta kaç?" gibi sorulara cevap verirler.
Şimdi cümlemizi inceleyelim: "Çeyrek altın almak için kuyumcuya gitti."
- Bu cümlede "altın" bir isimdir. "Çeyrek" kelimesi ise "altın" ismini niteleyerek onun miktarını belirtmektedir. Dolayısıyla "çeyrek" kelimesi bir sayı sıfatıdır.
- Şimdi seçeneklerdeki sayı sıfatı türlerini ve "çeyrek" kelimesinin hangi türe uyduğunu inceleyelim:
- A) Asıl sayı sıfatı: Varlıkların kesin sayısını bildiren sıfatlardır. İsme sorulan "Kaç?" sorusuna cevap verir. Örnek: "Üç elma", "beş kitap". "Çeyrek" kelimesi kesin bir tam sayı belirtmediği için asıl sayı sıfatı değildir.
- B) Sıra sayı sıfatı: Varlıkların sırasını veya derecesini bildiren sıfatlardır. İsme "-ncı, -nci, -ncu, -ncü" ekleri getirilerek yapılır ve "Kaçıncı?" sorusuna cevap verir. Örnek: "Birinci kat", "ikinci öğrenci". "Çeyrek" kelimesi sıra belirtmediği için sıra sayı sıfatı değildir.
- C) Üleştirme sayı sıfatı: Varlıkların eşit bir şekilde paylaştırıldığını veya bölüştürüldüğünü bildiren sıfatlardır. İsme "-er, -ar" ekleri getirilerek yapılır ve "Kaçar?" sorusuna cevap verir. Örnek: "İkişer kalem", "üçer kişi". "Çeyrek" kelimesi üleştirme anlamı taşımadığı için üleştirme sayı sıfatı değildir.
- D) Kesir sayı sıfatı: Varlıkların bir bütünün kaçta kaçını oluşturduğunu, yani bir oranını veya kesrini bildiren sıfatlardır. İsme sorulan "Kaçta kaç?" sorusuna cevap verir. Örnek: "Yarım ekmek" (1/2), "çeyrek altın" (1/4), "yüzde yirmi indirim" (%20).
- "Çeyrek" kelimesi, bir bütünün dörtte birini (1/4) ifade eder. Bu da bir kesir veya orandır. Dolayısıyla "çeyrek altın" ifadesindeki "çeyrek" kelimesi, altının miktarını bir kesir olarak belirttiği için kesir sayı sıfatıdır.
Bu açıklamalar ışığında, "çeyrek altın" ifadesindeki "çeyrek" kelimesi bir bütünün dörtte birini ifade ettiği için kesir sayı sıfatıdır.
Cevap D seçeneğidir.
