Cumhurbaşkanı, yürütme organının başı olarak aşağıdaki işlemlerden hangisini tek başına yapamaz?
A) Kanunları yayımlamak
B) Bakanları atamak ve görevlerine son vermek
C) Anayasa değişikliğini onaylamak
D) Sürekli hastalık nedeniyle cezaları hafifletmek
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, Cumhurbaşkanının yürütme organının başı olarak hangi işlemi tek başına yapamayacağını bulmamız isteniyor. Cumhurbaşkanının yetkileri Anayasamızda açıkça belirtilmiştir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kanunları yayımlamak: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 89. maddesine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen kanunları Cumhurbaşkanı on beş gün içinde yayımlar. Bu, Cumhurbaşkanının tek başına yapabileceği bir yetkidir. Yani, Meclis'ten geçen bir kanunu yayımlama yetkisi Cumhurbaşkanına aittir ve bu konuda başka bir organın onayına ihtiyaç duymaz.
- B) Bakanları atamak ve görevlerine son vermek: Anayasamızın 104. maddesine göre, Cumhurbaşkanı bakanları atar ve görevlerine son verir. Bu yetki de Cumhurbaşkanının tek başına kullanabileceği bir yetkidir. Bakanlar doğrudan Cumhurbaşkanına bağlıdır.
- C) Anayasa değişikliğini onaylamak: Anayasa değişikliği süreci, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde başlar ve Meclis'in belirli çoğunluklarla kabul etmesiyle gerçekleşir. Meclis'ten geçen Anayasa değişikliği kanunlarını Cumhurbaşkanı yayımlayabilir, halkoyuna sunabilir veya Meclis'e geri gönderebilir. Ancak, Anayasa değişikliğini *tek başına* yapma veya *tek başına* onaylama yetkisi Cumhurbaşkanına ait değildir. Değişikliğin temelini oluşturan teklif ve kabul süreci Meclis'te gerçekleşir ve bazı durumlarda halkoyuna sunulması gerekir. Cumhurbaşkanının buradaki rolü, Meclis'ten geçen değişikliği son aşamada işleme koymaktır, ancak değişikliğin içeriğini tek başına belirleyemez veya tek başına yürürlüğe koyamaz. Bu, çok aktörlü bir süreçtir.
- D) Sürekli hastalık nedeniyle cezaları hafifletmek: Anayasamızın 104. maddesine göre, Cumhurbaşkanı, sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebiyle belirli kişilerin cezalarını hafifletir veya kaldırır. Bu yetki de Cumhurbaşkanının tek başına kullanabileceği bir yetkidir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, A, B ve D seçeneklerindeki işlemler Cumhurbaşkanının tek başına yapabileceği yetkilerdir. Ancak Anayasa değişikliği süreci, Meclis'in ve bazı durumlarda halkın iradesini gerektiren çok aşamalı bir süreçtir; Cumhurbaşkanı bu süreci tek başına başlatıp tamamlayamaz veya tek başına onaylayamaz.
Cevap C seçeneğidir.
