Merhaba sevgili öğrenciler!
DNA eşlenmesi, hücrelerimizin genetik bilgisini doğru bir şekilde kopyalaması için hayati bir süreçtir. Bu süreçte birçok farklı enzim görev alır ve her birinin kendine özgü bir rolü vardır. Soruda, kesikli zincir (geriye doğru sentezlenen, lagging strand) üzerindeki boşlukları birleştiren enzim soruluyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve doğru cevabı bulalım:
- A) DNA polimeraz: Bu enzim, yeni DNA zincirlerini sentezlemekten sorumludur. Mevcut bir DNA kalıbını kullanarak nükleotitleri ekler. Ayrıca, RNA primerlerini çıkarır ve bu boşlukları DNA nükleotitleriyle doldurur. Ancak, DNA parçacıklarını birbirine bağlama (fosfodiester bağı oluşturma) işini doğrudan yapmaz.
- B) Helikaz: DNA eşlenmesinin başında görev alır. DNA çift sarmalını açarak iki zinciri birbirinden ayırır ve böylece replikasyon çatalını oluşturur. Boşlukları birleştirme görevi yoktur.
- C) Ligaz: İşte aradığımız enzim! DNA ligaz, DNA sentezi sırasında oluşan DNA parçacıkları (özellikle kesikli zincirde oluşan Okazaki parçacıkları) arasındaki fosfodiester bağlarını oluşturarak bu parçacıkları birbirine bağlar. Yani, DNA polimerazın primerleri çıkarıp doldurduğu boşlukları kalıcı olarak birleştiren enzim ligazdır.
- D) Primaz: DNA polimerazın yeni bir DNA zinciri sentezlemeye başlaması için gerekli olan kısa RNA primerlerini sentezleyen bir RNA polimeraz çeşididir. DNA parçacıklarını birleştirme görevi yoktur.
Kesikli zincir sentezinde, DNA polimeraz Okazaki parçacıklarını sentezler ve primerleri çıkarıp boşlukları doldurur. Ancak bu parçacıklar arasında hala küçük boşluklar (çentikler) kalır. İşte bu boşlukları, yani Okazaki parçacıklarını birbirine kalıcı olarak bağlayan enzim Ligaz'dır.
Cevap C seçeneğidir.
