Ek fiil test çöz Test 1

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

A) En sevdiğim mevsim ilkbahardı.
B) Bu ev daha önce çok güzeldi.
C) Yarın sınavım var, çok heyecanlıyım.
D) O zamanlar daha gençmiş.

Sevgili öğrenciler, bu soruda ek fiilin diğerlerinden farklı bir görevde kullanıldığı cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle ek fiilin ne olduğunu ve temel görevlerini hatırlayalım:

• Ek fiil (imek fiili), Türkçede iki temel görevde kullanılır:
• 1. İsim soylu sözcükleri (isim, sıfat, zamir vb.) yüklem yapmak: Bu durumda ek fiil, isim soylu bir sözcüğe gelerek onu cümlenin yüklemi haline getirir. Örneğin: "Öğretmendi", "Güzelmiş", "Çalışkandır".
• 2. Basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapmak: Bu durumda ek fiil, bir fiil çekiminden sonra gelerek fiile yeni bir zaman veya anlam katar. Örneğin: "Geliyordu" (Şimdiki zamanın hikayesi), "Okumuşmuş" (Duyulan geçmiş zamanın rivayeti).

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) En sevdiğim mevsim ilkbahardı.

  Burada "ilkbahar" (isim) sözcüğü, "-dı" (imek fiilinin görülen geçmiş zamanı) ekini alarak yüklem olmuştur. Ek fiil, ismi yüklem yapma görevindedir ve görülen geçmiş zaman kipiyle çekimlenmiştir.

• B) Bu ev daha önce çok güzeldi.

  Burada "güzel" (sıfat) sözcüğü, "-di" (imek fiilinin görülen geçmiş zamanı) ekini alarak yüklem olmuştur. Ek fiil, sıfatı yüklem yapma görevindedir ve görülen geçmiş zaman kipiyle çekimlenmiştir.

• C) Yarın sınavım var, çok heyecanlıyım.

  Burada "heyecanlı" (sıfat) sözcüğü, "-yım" (imek fiilinin geniş zamanı, 1. tekil şahıs) ekini alarak yüklem olmuştur. Ek fiil, sıfatı yüklem yapma görevindedir ancak geniş zaman kipiyle çekimlenmiştir.

• D) O zamanlar daha gençmiş.

  Burada "genç" (sıfat) sözcüğü, "-miş" (imek fiilinin duyulan geçmiş zamanı) ekini alarak yüklem olmuştur. Ek fiil, sıfatı yüklem yapma görevindedir ve duyulan geçmiş zaman kipiyle çekimlenmiştir.

İncelediğimizde, A, B ve D seçeneklerinde ek fiil, isim soylu sözcükleri yüklem yapma görevinde kullanılmış ve bu çekimler hep bir geçmiş zaman kipini (görülen geçmiş zaman veya duyulan geçmiş zaman) ifade etmiştir. Ancak C seçeneğinde ek fiil, yine isim soylu bir sözcüğü (sıfatı) yüklem yapma görevinde olmasına rağmen, geniş zaman kipiyle çekimlenmiştir ("heyecanlıyım"). Bu durum, ek fiilin kullanıldığı zaman kipi açısından diğerlerinden farklıdır.

Cevap C seçeneğidir.