Brønsted-Lowry asit baz tanımı nedir Test 1

HCO₃^- iyonu hem asidik hem de bazik özellik gösterebilen amfoter bir türdür. HCO₃^- iyonunun asit olarak davrandığı bir tepkime aşağıdakilerden hangisidir?

A) HCO₃^- + H₂O ⇌ H₂CO₃ + OH^-
B) HCO₃^- + H₃O⁺ ⇌ H₂CO₃ + H₂O
C) HCO₃^- + OH^- ⇌ CO₃^2- + H₂O
D) HCO₃^- + H₂O ⇌ CO₃^2- + H₃O⁺

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, $HCO_3^-$ iyonunun hem asidik hem de bazik özellik gösterebilen amfoter bir tür olduğunu biliyoruz. Bizden, $HCO_3^-$ iyonunun asit olarak davrandığı tepkimeyi bulmamız isteniyor. Haydi, adım adım bu tepkimeleri inceleyelim.

Öncelikle, bir maddenin asit olarak davranması ne anlama gelir, bunu hatırlayalım:

• Brønsted-Lowry tanımına göre, bir asit proton ($H^+$) vericidir. Yani, tepkimeye girdiği diğer maddeye bir $H^+$ iyonu aktarır.

Şimdi seçeneklerdeki tepkimeleri tek tek inceleyelim ve $HCO_3^-$ iyonunun bu tepkimelerde nasıl davrandığını belirleyelim:

• A) $HCO_3^-$ + $H_2O$ $⇌$ $H_2CO_3$ + $OH^-$
  • Bu tepkimede, $HCO_3^-$ iyonu $H_2O$'dan bir $H^+$ iyonu alarak $H_2CO_3$ haline gelmiştir.
  • $H^+$ iyonu alan bir tür baz olarak davranır. Dolayısıyla, bu tepkimede $HCO_3^-$ bir bazdır.
• B) $HCO_3^-$ + $H_3O^+$ $⇌$ $H_2CO_3$ + $H_2O$
  • Bu tepkimede, $HCO_3^-$ iyonu $H_3O^+$'dan bir $H^+$ iyonu alarak $H_2CO_3$ haline gelmiştir.
  • $H^+$ iyonu alan bir tür baz olarak davranır. Dolayısıyla, bu tepkimede $HCO_3^-$ bir bazdır.
• C) $HCO_3^-$ + $OH^-$ $⇌$ $CO_3^{2-}$ + $H_2O$
  • Bu tepkimede, $HCO_3^-$ iyonu bir $H^+$ iyonu kaybederek $CO_3^{2-}$ haline gelmiştir. Kaybettiği $H^+$ iyonunu $OH^-$ iyonuna vermiştir.
  • $H^+$ iyonu veren bir tür asit olarak davranır. Dolayısıyla, bu tepkimede $HCO_3^-$ bir asittir.
• D) $HCO_3^-$ + $H_2O$ $⇌$ $CO_3^{2-}$ + $H_3O^+$
  • Bu tepkimede, $HCO_3^-$ iyonu bir $H^+$ iyonu kaybederek $CO_3^{2-}$ haline gelmiştir. Kaybettiği $H^+$ iyonunu $H_2O$'ya vererek $H_3O^+$ oluşumuna neden olmuştur.
  • $H^+$ iyonu veren bir tür asit olarak davranır. Dolayısıyla, bu tepkimede $HCO_3^-$ bir asittir.

Hem C hem de D seçeneklerinde $HCO_3^-$ iyonu asit olarak davranmaktadır. Ancak, bir maddenin sulu çözeltide asidik özelliğini göstermesi genellikle su ile tepkimeye girerek $H_3O^+$ (hidronyum iyonu) oluşturmasıyla ifade edilir. D seçeneği, $HCO_3^-$ iyonunun su ile tepkimeye girerek $H_3O^+$ oluşturduğunu ve böylece asidik karakterini doğrudan gösterdiğini açıkça ortaya koyar. C seçeneği ise $HCO_3^-$ iyonunun bir baz ($OH^-$) ile tepkimesini gösterir ki bu da asitlik özelliğidir, ancak D seçeneği, amfoter bir türün suda asit olarak nasıl davrandığının daha genel bir temsilidir.

Cevap D seçeneğidir.