Anlam belirsizliği (Zamir eksikliği, noktalama eksikliği) Test 1

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlam belirsizliği yoktur?

A) Anne kızıyla gurur duyuyordu.
B) Doktor hemşireye onu istedi.
C) Öğretmen öğrenciye onu verdi.
D) Müdür memura onu sordu.

Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden anlam belirsizliği olmayan cümleyi bulmamız isteniyor. Anlam belirsizliği, bir cümlenin birden fazla şekilde yorumlanabilmesi durumudur. Genellikle zamirlerin (o, onu, onun vb.) kime veya neye işaret ettiğinin net olmamasından kaynaklanır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Anne kızıyla gurur duyuyordu.

  Bu cümlede herhangi bir belirsizlik bulunmamaktadır. "Anne" özne, "kızıyla" ise annenin kendi kızı olduğunu açıkça belirtiyor. Cümle, annenin kendi kızından gurur duyduğunu net bir şekilde ifade ediyor. Bu nedenle anlamı tek ve açıktır.

• B) Doktor hemşireye onu istedi.

  Bu cümlede "onu" zamirinin kime veya neye işaret ettiği belirsizdir. Doktor, hemşireden bir şeyi mi istedi (örneğin, "ilaç istedi"), yoksa başka bir kişiyi mi istedi (örneğin, "hastayı istedi") veya hemşirenin kendisini mi istedi? Bu durum, cümlenin birden fazla anlama gelmesine yol açar ve anlam belirsizliği yaratır.

• C) Öğretmen öğrenciye onu verdi.

  Tıpkı B seçeneğinde olduğu gibi, bu cümlede de "onu" zamirinin neyi veya kimi karşıladığı belli değildir. Öğretmen, öğrenciye bir nesne mi verdi (örneğin, "kalemi verdi"), yoksa başka bir kişiyi mi verdi? Bu belirsizlik, cümlenin anlamını netleştirmemizi engeller.

• D) Müdür memura onu sordu.

  Bu seçenekte de "onu" zamiri bir anlam belirsizliğine yol açmaktadır. Müdür, memura bir konuyu mu sordu (örneğin, "işin durumunu sordu"), yoksa başka bir kişiyi mi sordu (örneğin, "Ahmet'i sordu")? "Onu" kelimesinin neye atıfta bulunduğu açık değildir.

Yukarıdaki incelemelerden de anlaşılacağı üzere, A seçeneğindeki cümle anlam açısından tamamen nettir ve herhangi bir yoruma açık değildir.

Cevap A seçeneğidir.