Memduh Şevket Esendal'ın hikâyelerinde benimsediği durum hikâyeciliği (Çehov tarzı hikâye) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Olaydan çok günlük yaşamın bir kesitini ele alır
B) Merak ögesi ön planda tutulur
C) Serim, düğüm, çözüm planına uyulmaz
D) Ayrıntılar ve psikolojik tahliller önemlidir
Sevgili öğrenciler, bu soruda Memduh Şevket Esendal'ın da benimsediği "durum hikâyeciliği" (Çehov tarzı hikâye) hakkında yanlış olan ifadeyi bulmamız isteniyor. Durum hikâyeciliği, günlük yaşamdan bir kesiti ele alan, olay örgüsünden çok atmosfer ve karakter çözümlemelerine odaklanan bir hikâye türüdür. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Olaydan çok günlük yaşamın bir kesitini ele alır: Bu ifade, durum hikâyeciliğinin temel özelliğidir. Bu tür hikâyelerde büyük olaylar yerine, sıradan bir günün, bir anın, bir durumun gözlemlenmesi ve aktarılması esastır. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
- B) Merak ögesi ön planda tutulur: Durum hikâyeciliğinde, okuyucuyu bir sonraki olayı merak ettirecek güçlü bir olay örgüsü veya sürükleyici bir gerilim genellikle bulunmaz. Hikâye, bir durumu veya karakterin iç dünyasını yansıtır. Merak ögesi, daha çok olay hikâyeciliğinde (Maupassant tarzı) ön plandadır. Bu nedenle, bu ifade durum hikâyeciliği için yanlıştır.
- C) Serim, düğüm, çözüm planına uyulmaz: Geleneksel olay hikâyelerinde bir başlangıç (serim), gelişen olaylar (düğüm) ve bir sonuç (çözüm) bulunur. Ancak durum hikâyeciliğinde, bu klasik plan genellikle terk edilir. Hikâye, bir anda başlar ve bir anda bitebilir, okuyucuyu belirli bir sonuca ulaştırma amacı taşımaz. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
- D) Ayrıntılar ve psikolojik tahliller önemlidir: Olay örgüsünün zayıf olması nedeniyle, durum hikâyeleri karakterlerin iç dünyalarını, ruh hallerini, düşüncelerini ve çevresel ayrıntıları derinlemesine işleyerek zenginleşir. Bu tahliller, hikâyeye derinlik ve atmosfer katar. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, durum hikâyeciliğinde merak ögesi ön planda tutulmaz. Bu özellik, olay hikâyeciliğine aittir.
Cevap B seçeneğidir.
