Sevgili öğrenciler,
Bu soruyu doğru bir şekilde çözmek için, verilen kurumların (tekke, zaviye ve türbeler) ne anlama geldiğini ve kapatılmalarının ardındaki temel amacı anlamamız gerekiyor. Ardından, bu amacın Atatürk ilkelerinden hangisiyle doğrudan örtüştüğünü belirleyeceğiz.
- Tekke, Zaviye ve Türbeler Nedir?
- Tekkeler ve zaviyeler, özellikle Osmanlı döneminde, çeşitli dini tarikatların (mezheplerin) toplandığı, ibadet ettiği, eğitim verdiği ve sosyal faaliyetlerde bulunduğu merkezlerdi. Türbeler ise genellikle önemli dini şahsiyetlerin veya devlet büyüklerinin mezarlarının bulunduğu, ziyaret edilen yerlerdi.
- Cumhuriyet'in ilk yıllarında bu kurumların, bazı durumlarda bilimin ve aklın önüne geçerek hurafelere yol açtığı, toplumsal birliği zayıflattığı ve siyasi amaçlar için kullanılabildiği düşünülüyordu.
- Kapatılma Amacı:
- 1925 yılında çıkarılan kanunla tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması, dinin siyasetten ve devlet işlerinden arındırılması, toplumsal yaşamın akıl ve bilim temelinde düzenlenmesi, vatandaşların vicdan özgürlüğünün güvence altına alınması ve dini istismarın önüne geçilmesi amaçlanmıştır. Bu kapatma, aynı zamanda şeyhlik, dervişlik, müritlik gibi unvanları da kaldırmıştır.
- Atatürk İlkeleri ile İlişkilendirme:
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Halkçılık: Eşitlik, sosyal adalet ve halkın egemenliğini vurgular. Tekke ve zaviyelerin kapatılması dolaylı olarak halkın eşitliğini ve refahını etkilese de, doğrudan amacı bu değildir.
- B) Laiklik: Devlet işlerinin din kurallarından ayrılması, vicdan ve ibadet özgürlüğünün sağlanması, eğitimin ve hukukun dine dayalı olmaması ilkesidir. Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması, dinin devlet ve toplum üzerindeki etkisini azaltarak, akıl ve bilimin öncülüğünde bir düzen kurmayı hedeflemiştir. Dini kurumların siyasetten ve toplumsal yaşamın belirli alanlarından çekilmesi, laik bir devlet yapısının gereğidir. Bu durum, laiklik ilkesinin temel bir uygulamasıdır.
- C) Milliyetçilik: Ulusal birlik ve beraberliği, bağımsızlığı ve ulusal kültürü ön planda tutar. Kapatma kararı ulusal birliği güçlendirme amacı taşısa da, doğrudan dini kurumların devletten ayrılmasıyla ilgili değildir.
- D) Devletçilik: Ekonomik kalkınmada devletin öncü rolünü ifade eder. Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması ekonomik bir ilke değildir.
Bu açıklamalar ışığında, tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmasının temel amacının, dinin devlet ve toplum üzerindeki etkisini azaltarak, akıl ve bilimin öncülüğünde bir düzen kurmak olduğu açıktır. Bu da doğrudan Laiklik ilkesiyle ilişkilidir.
Cevap B seçeneğidir.
