Cumhuriyet döneminde tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ekonomik kaynak yaratmak
B) Dini kurumları tamamen ortadan kaldırmak
C) Modern ve laik bir toplum düzeni oluşturmak
D) Turizmi canlandırmak
Cumhuriyet döneminde yapılan inkılaplar, Türkiye Cumhuriyeti'ni modern, çağdaş ve laik bir devlet yapısına kavuşturmayı amaçlamıştır. Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması da bu büyük dönüşümün önemli adımlarından biridir.
- Tekke, Zaviye ve Türbelerin Rolü: Osmanlı döneminde tekke ve zaviyeler, dini eğitim, sosyal yardımlaşma, konaklama gibi çeşitli işlevleri olan kurumlar olmuştur. Ancak zamanla bazıları, bilimsel düşünceden uzaklaşan, hurafelere dayalı uygulamaların merkezi haline gelmiş, hatta siyasi nüfuz alanları oluşturmuştur. Türbeler ise genellikle dini şahsiyetlerin mezarlarının bulunduğu, ziyaret edilen yerlerdi.
- Cumhuriyet'in Hedefi: Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti, akıl ve bilimi esas alan, modern ve laik bir toplum yapısı oluşturmayı hedefliyordu. Bu hedef doğrultusunda, toplumsal yaşamda dini kurumların ve şahısların aşırı etkisini azaltmak, devletin dini işleri kontrol altına almasını sağlamak ve hurafelerle mücadele etmek önemliydi.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Ekonomik kaynak yaratmak: Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmasıyla elde edilen bazı mallar devlete geçmiş olsa da, bu kapatmanın temel ve birincil amacı ekonomik kaynak yaratmak değildi. Amaç, daha çok ideolojik ve toplumsal dönüşümdü.
- B) Dini kurumları tamamen ortadan kaldırmak: Cumhuriyet, dini kurumları tamamen ortadan kaldırmayı değil, dini devlet kontrolüne almayı ve laiklik ilkesi çerçevesinde yeniden düzenlemeyi amaçlamıştır. Camiler ve Diyanet İşleri Başkanlığı gibi kurumlar varlığını sürdürmüştür. Kapatılanlar, laik devlet anlayışına aykırı görülen ve hurafelerle ilişkilendirilen yapılardı.
- C) Modern ve laik bir toplum düzeni oluşturmak: Bu, kapatmanın temel amacıdır. Tekke ve zaviyeler, modernleşme ve laikleşme önünde bir engel olarak görülüyordu. Bu kurumların kapatılmasıyla, toplumun hurafelerden arındırılması, akıl ve bilimin ön plana çıkarılması, dini inançların kişisel alana çekilmesi ve devletin laik karakterinin pekiştirilmesi hedeflenmiştir. Böylece, çağdaş ve bilimsel düşünceye dayalı bir toplum yapısının temelleri atılmak istenmiştir.
- D) Turizmi canlandırmak: Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması kararı, turizmle ilgili bir amaç taşımamaktadır. Bu karar, tamamen iç politikadaki modernleşme ve laikleşme hedefleri doğrultusunda alınmıştır.
Bu açıklamalar ışığında, Cumhuriyet döneminde tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmasının temel amacı, modern ve laik bir toplum düzeni oluşturmaktır.
Cevap C seçeneğidir.
