Bir biyoloji öğrencisi, tohum dormansisini sonlandırmak için aşağıdaki yöntemleri deniyor:
I. Tohumları soğuk suda bekletme
II. Tohum kabuğunu zımparalama
III. Tohumları yüksek sıcaklıkta bekleterek ısı şoku uygulama
IV. Tohumlara oksijenli ortam sağlama
Hangi yöntemler fiziksel dormansinin kırılmasında etkili olabilir?
A) I ve II
B) II ve III
C) III ve IV
D) I ve IV
Sevgili öğrenciler, tohum dormansisi, tohumların uygun çimlenme koşulları (yeterli su, uygun sıcaklık ve oksijen) mevcut olmasına rağmen çimlenmemesi durumudur. Bu durum, tohumun hayatta kalma stratejisinin bir parçasıdır ve tohumun uygun olmayan koşullarda çimlenmesini engelleyerek yavru bitkinin yaşama şansını artırır. Dormansi, fiziksel (dışsal) veya fizyolojik (içsel) nedenlerden kaynaklanabilir.
Sorumuz, fiziksel dormansinin kırılmasına odaklanmaktadır. Fiziksel dormansi genellikle tohum kabuğunun sert, suya veya gazlara geçirimsiz olması gibi dışsal faktörlerden kaynaklanır. Bu durum, suyun tohum içine girmesini (imbibisyon) veya embriyonun büyümesini engelleyebilir.
- I. Tohumları soğuk suda bekletme: Bu yöntem, genellikle stratifikasyon olarak bilinir ve daha çok fizyolojik dormansiyi kırmak için kullanılır. Soğuk ve nemli koşullar, tohum içindeki çimlenmeyi engelleyici maddelerin parçalanmasına veya çimlenmeyi teşvik edici maddelerin sentezlenmesine yardımcı olur. Fiziksel dormansiyi doğrudan kırmada birincil yöntem değildir.
- II. Tohum kabuğunu zımparalama: Bu, mekanik skarifikasyon adı verilen bir yöntemdir. Tohum kabuğunu fiziksel olarak aşındırarak veya çizerek, suyun ve oksijenin tohum içine girmesini kolaylaştırır. Sert ve geçirimsiz tohum kabuğunun neden olduğu fiziksel dormansiyi kırmada oldukça etkilidir.
- III. Tohumları yüksek sıcaklıkta bekleterek ısı şoku uygulama: Bu yöntem, termal skarifikasyon olarak kabul edilebilir. Özellikle orman yangınlarına adapte olmuş bitki tohumlarında, yüksek sıcaklıklar sert tohum kabuğunun çatlamasına veya zayıflamasına neden olarak su ve gaz geçirgenliğini artırır. Bu da fiziksel dormansiyi kırar.
- IV. Tohumlara oksijenli ortam sağlama: Oksijen, çimlenme için hayati öneme sahip olsa da, eğer tohum kabuğu suya ve gazlara karşı tamamen geçirimsizse, dışarıdan ne kadar oksijen sağlanırsa sağlansın tohum içine ulaşamayacaktır. Bu nedenle, bu yöntem tek başına fiziksel dormansiyi kırmada etkili değildir; daha çok, tohum kabuğu geçirgen hale geldikten sonra çimlenmeyi destekleyici bir faktördür.
Yukarıdaki analizlere göre, tohum kabuğunun fiziksel bariyerini ortadan kaldıran veya zayıflatan yöntemler olan II (zımparalama) ve III (ısı şoku) fiziksel dormansinin kırılmasında etkili olacaktır.
Cevap B seçeneğidir.
