Bir bitki fizyoloğu, oksin hormonunun bitki gelişimindeki rolünü araştırmak için bir deney düzeneği hazırlıyor. Işık kaynağı tek yönden gelecek şekilde bir fideyi yetiştiriyor ve fidenin ışığa doğru yöneldiğini gözlemliyor. Bu yönelim hareketine ne ad verilir?
A) Geotropizma
B) Fototropizma
C) Kemotropizma
D) Hidrotropizma
Sevgili öğrenciler, bitkiler çevrelerindeki çeşitli uyaranlara karşı büyüme ve yönelim hareketleri gösterirler. Bu hareketler, bitkinin hayatta kalması ve gelişmesi için hayati öneme sahiptir.
- Öncelikle, bitkilerin bir uyarana karşı yönelerek büyümesine genel olarak tropizma adı verilir. Tropizmalar, uyaranın türüne göre farklı isimler alır.
- Soruda, bir fidenin "ışık kaynağı tek yönden gelecek şekilde" yetiştirildiği ve fidenin "ışığa doğru yöneldiği" gözlemleniyor. Burada bitki için uyaran ışıktır.
- Işığa karşı gösterilen bu yönelim hareketine fototropizma denir. Bitkilerin gövdeleri genellikle ışığa doğru yönelerek (pozitif fototropizma) fotosentez için daha fazla ışık almaya çalışır. Kökler ise genellikle ışıktan uzaklaşır (negatif fototropizma). Oksin hormonu, ışığın etkisiyle bitkinin gölge tarafında birikerek o tarafın daha hızlı uzamasını sağlar ve bu da bitkinin ışığa doğru bükülmesine neden olur.
- Diğer seçenekleri de kısaca inceleyelim:
- A) Geotropizma: Yer çekimine karşı gösterilen yönelim hareketidir. Kökler yer çekimi yönünde (pozitif geotropizma), gövdeler ise yer çekiminin tersi yönde (negatif geotropizma) büyür.
- C) Kemotropizma: Kimyasal maddelere karşı gösterilen yönelim hareketidir. Örneğin, polen tüpünün yumurtalığa doğru büyümesi.
- D) Hidrotropizma: Suya karşı gösterilen yönelim hareketidir. Bitki kökleri suya doğru yönelerek büyür.
Bu bilgiler ışığında, fidenin ışığa doğru yönelmesi açıkça fototropizma olarak adlandırılır.
Cevap B seçeneğidir.