Genotipi AaBb olan bir bireyde A ve B genleri arasında %12 rekombinasyon oranı bulunmaktadır. Bu bireyin Ab gametini oluşturma olasılığı nedir?
A) %6Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, genetik çaprazlamalar ve genler arasındaki bağlantı (linkage) konusunu ele alacağız. Genler arasındaki rekombinasyon oranı, genlerin kromozom üzerindeki uzaklığını ve krossing-over (parça değişimi) olasılığını gösterir. Şimdi adım adım sorumuzu çözelim:
Bireyin genotipi $AaBb$'dir. Bu, bireyin A geni için heterozigot ($Aa$) ve B geni için de heterozigot ($Bb$) olduğu anlamına gelir. A ve B genleri arasında %12 rekombinasyon oranı bulunması, bu iki genin aynı kromozom üzerinde bağlı (linked) olduğunu ve aralarında krossing-over gerçekleşebileceğini gösterir.
Genler bağlı olduğunda, iki tür gamet oluşur: ebeveyn gametleri (krossing-over olmadan oluşanlar) ve rekombinant gametler (krossing-over sonucu oluşanlar).
Soruda genlerin başlangıçtaki dizilimi (cis veya trans) belirtilmemiş olsa da, genellikle dominant alellerin bir arada olduğu (cis konfigürasyon) varsayılır. Yani, kromozomlardan birinde $AB$, diğerinde $ab$ alelleri bulunur.
A ve B genleri arasındaki rekombinasyon oranı %12 olarak verilmiştir. Bu, oluşan tüm gametlerin %12'sinin rekombinant gametler olduğu anlamına gelir.
Rekombinant gametler ($Ab$ ve $aB$) eşit olasılıkla oluşur. Bu nedenle, her bir rekombinant gametin oluşma olasılığı, toplam rekombinasyon oranının yarısıdır.
Eğer soruda ebeveyn gametleri sorulsaydı, onları da hesaplayabilirdik:
Soru bizden $Ab$ gametini oluşturma olasılığını istiyor. Yukarıdaki hesaplamalarımıza göre, $Ab$ gameti bir rekombinant gamettir ve oluşma olasılığı %6'dır.
Cevap A seçeneğidir.