Bu soruda, verilen cümlede boş bırakılan yere uygun bir kelime getirerek neden-sonuç ilişkisi kurmamız isteniyor. Haydi, adım adım inceleyelim:
- Öncelikle, neden-sonuç ilişkisi ne demektir, onu hatırlayalım. Bir olayın veya durumun ortaya çıkış sebebini (nedenini) ve bu sebebin yol açtığı sonucu (etkisini) bildiren cümlelere neden-sonuç cümlesi denir. Genellikle "çünkü, için, den dolayı, bu yüzden, bu nedenle" gibi bağlayıcı kelimelerle kurulur.
- Şimdi cümlemizi inceleyelim: "Mert çok çalıştı - - - - sınavdan yüksek not aldı."
- Bu cümlede, "Mert'in çok çalışması" bir nedendir. Bu nedenin doğal sonucu ise "sınavdan yüksek not alması"dır. Yani, Mert çok çalıştığı için sınavdan yüksek not almıştır.
- Amacımız, bu neden ve sonuç arasındaki bağlantıyı en doğru şekilde kuracak kelimeyi bulmaktır. Şimdi seçeneklere bakalım:
- A) ve: "Mert çok çalıştı ve sınavdan yüksek not aldı." "Ve" kelimesi, iki durumu art arda sıralar veya birbirine ekler. Neden-sonuç ilişkisini açıkça kurmaz, sadece iki olayın birlikte gerçekleştiğini belirtir.
- B) bu yüzden: "Mert çok çalıştı bu yüzden sınavdan yüksek not aldı." İşte aradığımız kelime! "Bu yüzden" ifadesi, kendisinden önceki yargının bir neden olduğunu ve kendisinden sonraki yargının da bu nedenin bir sonucu olduğunu açıkça belirtir. Mert'in çok çalışması bir neden, yüksek not alması ise bu nedenin sonucudur. Bu ifade, neden-sonuç ilişkisini mükemmel bir şekilde kurar.
- C) ama: "Mert çok çalıştı ama sınavdan yüksek not aldı." "Ama" kelimesi, karşıtlık veya zıtlık bildiren bir bağlaçtır. Cümlede bir çelişki veya beklenmedik bir durum olduğunda kullanılır. Mert'in çok çalışması ile yüksek not alması arasında bir çelişki yoktur, tam tersine beklenen bir sonuçtur. Bu yüzden uygun değildir.
- D) fakat: "Mert çok çalıştı fakat sınavdan yüksek not aldı." "Fakat" kelimesi de "ama" gibi karşıtlık veya zıtlık bildiren bir bağlaçtır. Bu nedenle bu seçenekte uygun değildir.
Gördüğümüz gibi, "bu yüzden" kelimesi, Mert'in çok çalışması ile sınavdan yüksek not alması arasındaki mantıksal ve doğal ilişkiyi, yani neden-sonuç ilişkisini en doğru şekilde kurar.
Cevap B seçeneğidir.
