Nörotransmitter maddelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Asetilkolin hem merkezi hem periferik sinir sisteminde görev alır
B) Dopamin eksikliği Parkinson hastalığına neden olabilir
C) Serotonin ruh hali ve uyku düzeninde etkilidir
D) GABA inhibitör etki gösteren bir amino asittir
Merhaba sevgili öğrenciler!
Nörotransmitterler, sinir hücreleri arasında iletişimi sağlayan kimyasal habercilerdir. Vücudumuzdaki birçok temel fonksiyonun düzenlenmesinde kritik rol oynarlar. Şimdi sorudaki seçenekleri tek tek inceleyerek hangisinin yanlış olduğunu bulalım:
- A) Asetilkolin hem merkezi hem periferik sinir sisteminde görev alır
- Bu ifade doğrudur. Asetilkolin (ACh), merkezi sinir sisteminde öğrenme, hafıza ve dikkat gibi bilişsel işlevlerde rol oynarken, periferik sinir sisteminde ise kasların kasılmasını sağlayan temel nörotransmitterdir. Örneğin, kaslarımıza hareket emrini veren sinirler asetilkolin salgılar.
- B) Dopamin eksikliği Parkinson hastalığına neden olabilir
- Bu ifade de doğrudur. Dopamin, beynin hareket kontrolü, motivasyon ve ödül sistemlerinde önemli bir nörotransmitterdir. Parkinson hastalığı, beynin dopamin üreten hücrelerinin hasar görmesi veya ölmesi sonucu ortaya çıkan bir nörodejeneratif hastalıktır. Dopamin eksikliği, hastalığın karakteristik titreme, sertlik ve hareket yavaşlığı gibi belirtilerine yol açar.
- C) Serotonin ruh hali ve uyku düzeninde etkilidir
- Bu ifade de doğrudur. Serotonin, ruh hali, uyku, iştah, sindirim, öğrenme ve hafıza gibi birçok fizyolojik ve psikolojik süreçte etkili olan önemli bir nörotransmitterdir. Depresyon ve anksiyete gibi durumlarla yakından ilişkilidir ve birçok antidepresan ilacın etki mekanizması serotonin seviyelerini düzenlemeye dayanır.
- D) GABA inhibitör etki gösteren bir amino asittir
- Bu ifade yanlıştır. GABA (Gama-aminobütirik asit), merkezi sinir sistemindeki ana inhibitör nörotransmitterdir. Yani, sinir hücrelerinin aktivitesini azaltarak sakinleştirici bir etki gösterir ve aşırı uyarılmayı önler. Ancak, GABA kimyasal olarak bir amino asit türevidir, doğrudan bir amino asit değildir. Proteinlerin yapı taşı olan standart 20 amino asitten biri değildir. Glutamik asitten sentezlenir. Bu nedenle, "bir amino asittir" ifadesi teknik olarak hatalıdır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, GABA'nın bir amino asit olduğu ifadesi yanlıştır.
Cevap D seçeneğidir.
