Büyük ünlü uyumu (Kalınlık-incelik uyumu) nedir Test 1

5. Aşağıdaki eklerden hangisi eklendiği sözcüğün büyük ünlü uyumunu bozmaz?

A) -yor
B) -ken
C) -leyin
D) -ki

Merhaba öğrenciler! Bu soruyu adım adım çözerek büyük ünlü uyumunu daha iyi anlayalım. Unutmayın, dil bilgisi kurallarını öğrenmek, dilimizi daha doğru ve etkili kullanmamızı sağlar. Haydi başlayalım!

Büyük Ünlü Uyumu Nedir?

Büyük ünlü uyumu, bir sözcüğün ilk hecesindeki ünlünün kalın (a, ı, o, u) veya ince (e, i, ö, ü) olmasına göre diğer hecelerdeki ünlülerin de aynı özellikte olmasıdır. Yani, bir sözcük ya tamamen kalın ünlülerden ya da tamamen ince ünlülerden oluşmalıdır.

Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• A) -yor: Bu ek, eklendiği sözcüğün son harfine göre değişebilir. Örneğin, "gül-üyor" (ince-ince) uyumu bozmazken, "bak-ıyor" (kalın-ince) uyumu bozar. Bu nedenle her zaman uyumu korumaz.
• B) -ken: Bu ek, genellikle eklendiği sözcüğün büyük ünlü uyumunu bozar. Örneğin, "çalış-ırken" (ince-kalın) uyumu bozar.
• C) -leyin: Bu ek, genellikle eklendiği sözcüğün büyük ünlü uyumunu bozmaz. Örneğin, "akşam-leyin" (kalın-kalın) uyumu korur.
• D) -ki: Bu ek de genellikle eklendiği sözcüğün büyük ünlü uyumunu bozar. Örneğin, "ev-deki" (ince-ince) uyumu bozmaz gibi görünse de, bazı durumlarda uyumu bozabilir.

Sonuç:

-leyin eki, genellikle eklendiği sözcüğün büyük ünlü uyumunu bozmaz. Diğer ekler ise uyumu bozabilir.

Cevap C seçeneğidir.