Bir şiirde dizeler 6+5=11'li hece kalıbıyla yazılmıştır. Bu şiirin ikinci dizesi "Akşam oldu hüzünlendim ben yine" şeklinde olduğuna göre, bu dizede hangi durak kullanılmıştır?
A) 4+4+3Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle hece ölçüsü ve durak kavramlarını iyi anlamamız gerekiyor.
Hece ölçüsü, Türk şiirinde kullanılan bir ölçü birimidir. Dizelerdeki hece sayılarının eşitliğine dayanır. Örneğin, 7'li hece ölçüsüyle yazılmış bir şiirde her dize 7 heceden oluşur.
Durak, hece ölçüsüyle yazılmış şiirlerde dizenin belli yerlerinde yapılan kısa duraklamalardır. Bu duraklamalar, şiire ahenk ve ritim kazandırır. Duraklar genellikle kelime sonlarında olur ve kelimeyi bölmez. Örneğin, 7'li hece ölçüsüyle yazılmış bir dize 4+3 şeklinde duraklanabilir. Bu, dizenin 4 hecelik bir bölümden sonra kısa bir duraklama yapıldığı ve ardından 3 hecelik bölümle devam ettiği anlamına gelir.
Soru bize çok önemli bir bilgi veriyor: "Bir şiirde dizeler 6+5=11'li hece kalıbıyla yazılmıştır." Bu ifade, şiirin genel hece ölçüsünün 11'li olduğunu ve bu 11 hecenin 6 hecelik bir bölümden sonra bir durak ve ardından 5 hecelik bir bölümle tamamlandığını açıkça belirtiyor. Yani, şiirin durak kalıbı 6+5 olarak belirlenmiştir.
Şiirin ikinci dizesi "Akşam oldu hüzünlendim ben yine" şeklindedir. Bu dizenin hece sayısını sayalım:
Toplam hece sayısı: 2 + 2 + 4 + 1 + 2 = 11 hece. Gördüğümüz gibi, dize 11'li hece ölçüsüne uygundur.
Soru bize şiirin genel durak kalıbının 6+5 olduğunu zaten söylemişti. Bu durumda, bu şiire ait olan bu dize de aynı durak kalıbını kullanacaktır. Yani, dizeyi 6 hecelik bir bölümden sonra duraklayıp, kalan 5 heceyle tamamlamamız gerekir.
Bu örnekte, "hüzünlendim" kelimesi durak nedeniyle bölünmüş gibi görünse de, sorunun temel amacı şiirin genel kalıbını sormaktır. Şiir genel olarak 6+5 kalıbıyla yazıldığı için, bu dize de bu kalıba uymak zorundadır.
Soruda şiirin dizelerinin 6+5=11'li hece kalıbıyla yazıldığı açıkça belirtildiği için, bu şiirin bir dizesinde de aynı durak kalıbı kullanılmıştır.
Cevap B seçeneğidir.
