Şiirde ölçü (Vezin) nedir Test 1

Bir şair, şiirlerinde genellikle 11'li hece ölçüsünü kullanmaktadır. Aşağıdaki dizelerden hangisi bu şaire ait olamaz?

A) Geceleyin bir ses böler uykumu
B) İçimde damla damla bir korku birikiyor
C) Bakıyorum gökte bir yıldız kayıyor
D) Şiir yazmak ömrü bölmekmiş

Hece ölçüsü, Türk şiirinde dizelerdeki hece sayılarının eşitliğine dayanan bir ölçü sistemidir. Bir dizenin hece sayısını bulmak için, o dizedeki ünlü (sesli) harfleri saymamız yeterlidir. Her ünlü harf bir heceye karşılık gelir. Şairimizin genellikle 11'li hece ölçüsünü kullandığı belirtildiğine göre, bizden istenen, bu ölçüye uymayan dizeyi bulmaktır. Şimdi her bir seçeneği inceleyelim ve hece sayılarını belirleyelim:

• A) Geceleyin bir ses böler uykumu: Ge-ce-le-yin (4) bir (1) ses (1) bö-ler (2) uy-ku-mu (3). Toplam: 4 + 1 + 1 + 2 + 3 = 11 hece. Bu dize, şairin kullandığı 11'li hece ölçüsüne tamamen uymaktadır.
• B) İçimde damla damla bir korku birikiyor: İ-çim-de (3) dam-la (2) dam-la (2) bir (1) kor-ku (2) bi-ri-ki-yor (4). Toplam: 3 + 2 + 2 + 1 + 2 + 4 = 14 hece.
• C) Bakıyorum gökte bir yıldız kayıyor: Ba-kı-yo-rum (4) gök-te (2) bir (1) yıl-dız (2) ka-yı-yor (3). Toplam: 4 + 2 + 1 + 2 + 3 = 12 hece.
• D) Şiir yazmak ömrü bölmekmiş: Şi-ir (2) yaz-mak (2) öm-rü (2) böl-mek-miş (3). Toplam: 2 + 2 + 2 + 3 = 9 hece.

Şairin şiirlerinde genellikle 11'li hece ölçüsünü kullandığı göz önüne alındığında, bu ölçüye uymayan bir dize şaire ait olamaz. Seçenekleri incelediğimizde, D seçeneğindeki "Şiir yazmak ömrü bölmekmiş" dizesinin 9 heceli olduğu görülmektedir. Bu durum, şairin genel ölçüsünden belirgin bir farklılık gösterir ve bu dizeyi şaire ait olamayacak seçenek yapar.

Cevap D seçeneğidir.