Merhaba sevgili öğrenciler,
Haldun Taner'in önemli eserlerinden biri olan "Gözlerimi Kaparım, Vazifemi Yaparım" adlı oyununda eleştirdiği temel toplumsal sorunu adım adım inceleyelim:
- Oyunu Tanıyalım: "Gözlerimi Kaparım, Vazifemi Yaparım", Haldun Taner'in epik tiyatro ve kabare tiyatrosu özelliklerini bir araya getirdiği, Türk toplumunun yakın tarihini (Osmanlı'nın son dönemlerinden Cumhuriyet'in ilk yıllarına kadar) hicivli bir dille anlatan önemli bir eseridir. Oyun, Efruz ve Vicdani adlı iki karakterin farklı dönemlerdeki değişimlere ayak uydurma çabalarını, bazen de ayak uyduramayışlarını konu alır.
- Oyunun Temel Mesajı: Oyunun adı olan "Gözlerimi Kaparım, Vazifemi Yaparım" ifadesi, aslında eleştirilen zihniyetin anahtarıdır. Bu ifade, sorgulamadan, düşünmeden, sadece verilen emri yerine getirme, sorumluluktan kaçınma ve mevcut düzene uyum sağlama eğilimini temsil eder. Bu durum, bireylerin ve kurumların yozlaşmasına zemin hazırlar.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Aşk ve evlilik kurumu: Oyunun ana odağı aşk ve evlilik kurumundaki sorunlar değildir. Daha çok toplumsal ve siyasal değişimlere bireylerin tepkileri ele alınır.
- B) Bürokrasi ve yozlaşma: Oyun, devlet dairelerinde, yönetim kademelerinde görülen işleyiş bozukluklarını, kişisel çıkarlar uğruna yapılan usulsüzlükleri, liyakatsizliği ve genel anlamda yozlaşmayı çok güçlü bir şekilde eleştirir. Karakterlerin fırsatçılığı, değişen iktidarlara göre şekil değiştirmesi ve "vazifemi yaparım" diyerek sorumluluktan kaçması, bürokratik yozlaşmanın tipik örnekleridir.
- C) Göç ve kentleşme: Bu konu, Haldun Taner'in başka eserlerinde yer alsa da, "Gözlerimi Kaparım, Vazifemi Yaparım" oyununun temel eleştiri konusu değildir.
- D) Eğitim sistemi: Oyun, doğrudan eğitim sisteminin sorunlarına odaklanmaz. Eleştiri daha çok bireylerin toplumsal ve siyasal hayattaki duruşları ve bu duruşların yol açtığı yozlaşma üzerinedir.
- Sonuç: Haldun Taner, bu oyununda, değişen siyasi ve toplumsal koşullara uyum sağlama adı altında ortaya çıkan fırsatçılığı, sorgulamayan ve sadece "görevini yapan" zihniyeti, bunun sonucunda oluşan bürokratik aksaklıkları ve genel toplumsal yozlaşmayı mizahi ve eleştirel bir dille gözler önüne serer.
Cevap B seçeneğidir.
