Özdeş X, Y, Z lambaları şekildeki gibi bağlanmıştır. Anahtar kapatıldığında Y lambası ışık vermemektedir.
Buna göre;
I. X lambası yanmaktadır.
II. Z lambası yanmaktadır.
III. Devrede bir kopukluk vardır.
ifadelerinden hangileri doğru olabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
Merhaba sevgili öğrenciler, bu tür devre sorularında, verilen bilgileri dikkatlice analiz etmek ve farklı senaryoları düşünmek çok önemlidir. Hadi soruyu adım adım inceleyelim:
- Adım 1: Y lambasının ışık vermemesi ne anlama geliyor?
- Bir lambanın ışık vermemesi genellikle iki anlama gelir: ya lambanın içindeki filament (tel) kopmuştur (açık devre), ya da lambaya giden elektrik bağlantısında bir kopukluk vardır.
- Her iki durumda da, Y lambasının bulunduğu elektrik yolunda bir "kopukluk" (açık devre) meydana gelmiştir.
- Bu durum, III. ifadeyi ("Devrede bir kopukluk vardır.") doğrudan doğru yapar. Yani, Y lambası ışık vermiyorsa, devrede mutlaka bir kopukluk vardır.
- Adım 2: X ve Z lambalarının durumu ne olabilir?
- Soru bize lambaların nasıl bağlandığını gösteren bir şekil vermediği için, farklı devre bağlantılarını göz önünde bulundurmalıyız. "Hangileri doğru olabilir?" sorusu, bu ifadeleri doğru yapan en az bir senaryo bulmamız gerektiği anlamına gelir.
- Adım 3: C seçeneğini (I ve III) doğru yapan bir senaryo düşünelim.
- Bunun için, X lambasının yandığı, Z lambasının yanmadığı ve devrede bir kopukluk olduğu bir durum oluşturmalıyız.
- Şöyle bir devre düşünelim: Ana güç kaynağından çıkan akım önce X lambasından geçiyor. X lambasından sonra devre ikiye ayrılıyor ve Y ile Z lambaları birbirine seri bağlanmış bir kol oluşturuyor. Bu seri bağlı Y-Z kolu, X lambasından sonraki ana hatta paralel bağlı değil, X lambası ana hatta, Y ve Z ise X'ten sonraki bir paralel kolda değil. Daha net bir ifadeyle: X lambası doğrudan güç kaynağına bağlı ve bu X lambasına paralel olarak Y ve Z lambalarının seri bağlı olduğu bir başka kol var.
- Devre şeması kabaca şöyle olabilir:
- Güç Kaynağı (+) --- [X Lambası] --- Güç Kaynağı (-)
- Güç Kaynağı (+) --- [Y Lambası] --- [Z Lambası] --- Güç Kaynağı (-)
(Yani X lambası bir kolda, Y ve Z lambaları seri bağlı olarak başka bir kolda ve bu iki kol birbirine paralel bağlı.)
- Şimdi bu senaryoda Y lambasının filamentinin koptuğunu (Y ışık vermiyor) varsayalım:
- I. X lambası yanmaktadır: X lambası kendi paralel kolunda olduğu ve bu kol sağlam olduğu için, X lambası yanmaya devam eder. (I. ifade doğru)
- II. Z lambası yanmaktadır: Y lambası kopuk olduğu için, Y ile seri bağlı olan Z lambasına akım ulaşamaz. Bu yüzden Z lambası yanmaz. (II. ifade yanlış)
- III. Devrede bir kopukluk vardır: Y lambasının filamentinin kopuk olması, devrede bir kopukluk olduğu anlamına gelir. (III. ifade doğru)
- Bu senaryoda, I. ve III. ifadeler doğru olurken, II. ifade yanlış olmaktadır. Bu durum, C seçeneğini (I ve III) desteklemektedir.
Sonuç olarak, Y lambasının ışık vermediği bir durumda, X lambasının yanması ve devrede bir kopukluk olması mümkündür. Bu senaryo, "I ve III" ifadelerinin doğru olabileceğini gösterir.
Cevap C seçeneğidir.
