Ahmet, yeni taşındıkları mahallede kimseyi tanımıyordu. İlk günler yalnız hissetti. Ancak bir hafta sonra sokakta top oynayan çocukları görünce onlara katılmaya karar verdi. Çocuklar onu sıcak karşıladı ve kısa sürede arkadaş oldular.
Bu metnin anlatım özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kahraman anlatıcı bakış açısı
B) Gözlemci anlatıcı bakış açısı
C) İlahi bakış açısı
D) Birinci kişili anlatım
Sevgili öğrenciler, bu soruda verilen metnin hangi anlatım bakış açısıyla yazıldığını bulacağız. Anlatım bakış açıları, bir hikayenin kimin gözünden ve ne kadar bilgiyle anlatıldığını belirler. Şimdi metni ve seçenekleri adım adım inceleyelim:
-
Metni İnceleyelim:
Verilen metinde şu ifadeler yer alıyor: "Ahmet, yeni taşındıkları mahallede kimseyi tanımıyordu. İlk günler yalnız hissetti. Ancak bir hafta sonra sokakta top oynayan çocukları görünce onlara katılmaya karar verdi. Çocuklar onu sıcak karşıladı ve kısa sürede arkadaş oldular."
Burada anlatıcı, Ahmet'in sadece dışarıdan görünen hareketlerini (çocukları görmesi, onlara katılması) değil, aynı zamanda "yalnız hissettiğini" (duygusunu) ve "katılmaya karar verdiğini" (iç düşüncesini/kararını) de bilmektedir. Anlatıcı, karakterin iç dünyasına tamamen hakimdir.
-
Seçenekleri Değerlendirelim:
-
A) Kahraman anlatıcı bakış açısı: Bu bakış açısında hikaye, karakterlerden biri tarafından "ben" diliyle anlatılır. Anlatıcı, hikayenin içindeki bir kişidir. Metnimiz "Ahmet" (o) diliyle yazıldığı için bu seçenek doğru değildir.
-
B) Gözlemci anlatıcı bakış açısı: Bu bakış açısında anlatıcı, sadece dışarıdan görünen olayları ve hareketleri bir kamera gibi aktarır. Karakterlerin iç dünyasını, düşüncelerini veya duygularını bilmez. Metnimiz Ahmet'in yalnız hissettiğini bildiği için bu seçenek de doğru değildir.
-
C) İlahi bakış açısı: Bu bakış açısında anlatıcı, hikayedeki her şeyi ve herkesi bilir. Karakterlerin geçmişini, geleceğini, düşüncelerini, duygularını ve niyetlerini tam olarak bilir ve okuyucuya aktarır. Anlatıcı, adeta her şeye hakim, "tanrısal" bir konumdadır. Metnimizdeki anlatıcı, Ahmet'in yalnızlık duygusunu ve katılma kararını bildiği için bu bakış açısına uymaktadır.
-
D) Birinci kişili anlatım: Bu seçenek, "Kahraman anlatıcı bakış açısı" ile aynı anlama gelir ve "ben" diliyle yapılan anlatımdır. Metnimiz "o" diliyle yazıldığı için bu seçenek de doğru değildir.
-
Sonuç: Metindeki anlatıcı, Ahmet'in iç dünyasına (yalnız hissetmesi, katılmaya karar vermesi) tamamen hakim olduğu için, bu anlatım özelliği ilahi bakış açısıdır.
Cevap C seçeneğidir.
