Üçüncü kişi ağzından anlatım Test 1

Küçük kedi, ağacın tepesinden inmeye çalışıyordu. Tırnaklarıyla dallara tutunuyor, dikkatli adımlarla aşağıya iniyordu. Ara sıra duraklayıp etrafı kontrol ediyor, sonra yoluna devam ediyordu.
Bu metnin anlatıcısı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Olayları dışarıdan gözlemlemektedir
B) Kedinin iç dünyasına hakimdir
C) Kedinin davranışlarını betimlemektedir
D) Üçüncü kişi ağzından anlatmaktadır

Sevgili öğrenciler, bu tür sorularda metnin anlatıcısının olaylara ve karakterlere hangi mesafeden yaklaştığını, neleri bilip neleri bilmediğini anlamamız gerekir. Şimdi metni dikkatlice inceleyelim ve seçenekleri tek tek değerlendirelim:

• Metnin Anlatıcısı Ne Anlatıyor?

  Metin, "Küçük kedi, ağacın tepesinden inmeye çalışıyordu. Tırnaklarıyla dallara tutunuyor, dikkatli adımlarla aşağıya iniyordu. Ara sıra duraklayıp etrafı kontrol ediyor, sonra yoluna devam ediyordu." şeklinde ilerliyor. Anlatıcı, kedinin fiziksel hareketlerini, davranışlarını ve eylemlerini gözlemleyerek aktarıyor.

• A) Olayları dışarıdan gözlemlemektedir:

  Anlatıcı, kedinin "inmeye çalışması", "dallara tutunması", "dikkatli adımlarla inmesi", "duraklaması" ve "etrafı kontrol etmesi" gibi dışarıdan görülebilen, somut eylemlerini anlatmaktadır. Kedinin ne hissettiği, ne düşündüğü gibi içsel durumlarına değinmemiştir. Bu nedenle, anlatıcının olayları dışarıdan gözlemlediği doğrudur.

• B) Kedinin iç dünyasına hakimdir:

  Metinde kedinin korkuları, endişeleri, sevinçleri, düşünceleri veya motivasyonları gibi içsel durumlarına dair hiçbir bilgi verilmemiştir. Anlatıcı sadece kedinin gözlemlenebilir davranışlarını aktarmıştır. Örneğin, "kedi korktuğu için dikkatliydi" veya "kedi aşağı inmek istemiyordu" gibi ifadeler olsaydı, anlatıcının iç dünyaya hakim olduğunu söyleyebilirdik. Ancak metinde böyle bir ifade yoktur. Bu nedenle, anlatıcının kedinin iç dünyasına hakim olduğu söylenemez.

• C) Kedinin davranışlarını betimlemektedir:

  Metnin tamamı, kedinin ağaçtan iniş sırasındaki hareketlerini ve eylemlerini (tırnaklarıyla tutunması, dikkatli adımlar atması, duraklaması, etrafı kontrol etmesi) detaylı bir şekilde anlatmaktadır. Bu, davranış betimlemesidir. Bu ifade doğrudur.

• D) Üçüncü kişi ağzından anlatmaktadır:

  Anlatıcı, olayları "o" (kedi) üzerinden aktarmış, kendi bakış açısını (ben) veya okuyucuyu (sen) doğrudan dahil etmemiştir. "Kedi inmeye çalışıyordu", "tutunuyordu", "iniyordu" gibi ifadeler, üçüncü kişi anlatımının tipik özellikleridir. Bu ifade doğrudur.

Yukarıdaki değerlendirmelere göre, anlatıcının kedinin iç dünyasına hakim olduğu söylenemez. Çünkü metin sadece dışsal gözlemleri içermektedir.

Cevap B seçeneğidir.