Bu ders notu, bursluluk sınavı paragraf sorularını çözerken ihtiyacınız olacak temel bilgileri ve stratejileri sade bir dille özetlemektedir. Metinleri doğru anlama, yorumlama ve ana fikri tespit etme becerilerinizi geliştirmek için bu konulara dikkat etmelisiniz.
Bir paragrafın ana fikri, yazarın okuyucuya vermek istediği temel mesajdır. Başlık ise bu ana fikri en kısa ve öz şekilde yansıtan ifadedir.
💡 İpucu: "Bu metinde asıl anlatılmak istenen nedir?" sorusunun cevabı ana fikri verir. Başlık da bu cevabı özetlemelidir.
Metnin konusu, paragrafta üzerinde durulan, bahsedilen kavram, olay veya durumdur. Anahtar kelimeler ise konuyu anlamamıza yardımcı olan, metinde sıkça tekrar eden veya konuyu özetleyen sözcüklerdir.
⚠️ Dikkat: Konu, bir kelime veya kısa bir kelime grubu olabilirken, ana fikir bir cümle şeklinde ifade edilir.
Yardımcı fikirler, ana fikri açıklayan, destekleyen ve somutlaştıran ek bilgilerdir. Destekleyici detaylar ise bu yardımcı fikirleri örneklerle, tanımlamalarla veya karşılaştırmalarla güçlendirir.
📝 Örnek: Ana fikir "Sağlıklı beslenme önemlidir." ise, yardımcı fikirler "Meyve ve sebze tüketin", "Şekerden uzak durun" olabilir. Detaylar ise "Günde 5 porsiyon meyve sebze" gibi spesifik bilgilerdir.
Paragraftaki cümlelerin birbiriyle anlamca uyumlu olması, metnin bütünlüğünü oluşturur. Çıkarım ise metinde doğrudan söylenmeyen ancak verilen bilgilerden yola çıkarak ulaşılabilecek sonuçlardır.
💡 İpucu: Akışı bozan cümleyi bulmak için her cümleyi bir öncekiyle bağlantılı okuyun. Anlam ve mantık kopukluğu olan cümle, akışı bozan cümledir.
Yazarın metni kaleme alırken benimsediği yaklaşım, bakış açısıdır. Amacı, metni neden yazdığıdır (bilgi vermek, ikna etmek, eleştirmek vb.). Tonu ise yazarın duygusal durumunu ve konuya karşı tutumunu yansıtır (nesnel, öznel, eleştirel, mizahi vb.).
⚠️ Dikkat: Yazarın bakış açısı ve amacı, metni doğru anlamanın anahtarlarındandır. Örneğin, bir yazar bir konuyu eleştiriyorsa, metnin genelinde olumsuz ifadeler ve eleştirel bir dil hakim olacaktır.