Hak ve sorumluluk nedir 5. sınıf Test 1

Aşağıdaki durumların hangisinde birey hem hakkını kullanmakta hem de başkalarının haklarına saygı göstermektedir?

A) Otobüste yaşlılara yer vermek
B) Parkta istediği çiçekleri koparmak
C) Kütüphanede yüksek sesle konuşmak
D) Sınavda arkadaşının kağıdına bakmak

Sevgili öğrenciler, bu soruda hem kendi hakkımızı kullandığımız hem de başkalarının haklarına saygı gösterdiğimiz bir durumu bulmamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Otobüste yaşlılara yer vermek:

  Bu durumda, otobüste oturma hakkınız vardır. Yani, koltukta oturmak sizin hakkınızdır. Ancak, yaşlı birini gördüğünüzde, kendi oturma hakkınızı kullanmaktan vazgeçerek (yani kendi hakkınız olan oturma eylemini yapmayarak) o kişiye yer verirsiniz. Bu, sizin kendi seçme hakkınızı (oturmak ya da ayakta durmak) kullanmanızdır. Aynı zamanda, yaşlı bireylerin rahat ve güvenli bir yolculuk yapma hakkına saygı göstermiş olursunuz. Bu davranış, hem kendi seçme hakkınızı kullanmayı hem de başkalarının haklarına saygı duymayı mükemmel bir şekilde birleştirir.

• B) Parkta istediği çiçekleri koparmak:

  Parklar hepimizin ortak kullanım alanlarıdır ve buradaki bitkiler, çiçekler de herkesin görmesi ve keyif alması içindir. Parkta çiçek koparmak, sizin bir hakkınız değildir; aksine, parkın düzenini ve güzelliğini bozarak diğer insanların parktan faydalanma hakkına saygısızlık etmiş olursunuz. Bu durum, ne hakkınızı kullanmaktır ne de başkalarının haklarına saygı göstermektir.

• C) Kütüphanede yüksek sesle konuşmak:

  Konuşmak elbette bir haktır. Ancak kütüphane gibi özel alanlarda, başkalarının sessiz bir ortamda ders çalışma, kitap okuma veya araştırma yapma hakkı vardır. Yüksek sesle konuşmak, bu hakkı ihlal eder ve diğer insanların konsantrasyonunu bozar. Dolayısıyla, bu durumda kendi hakkınızı (konuşma hakkı) başkalarının haklarına (sessizlik hakkı) saygı göstermeden kullanmış olursunuz.

• D) Sınavda arkadaşının kağıdına bakmak:

  Sınavda başarılı olma hakkınız vardır, ancak bu hakkı dürüst ve adil yollarla kullanmanız gerekir. Arkadaşınızın kağıdına bakmak, yani kopya çekmek, sizin bir hakkınız değildir; aksine, haksız bir avantaj sağlamaktır. Bu durum, hem kendi hakkınızı doğru kullanmamak hem de sınavda emek veren diğer öğrencilerin ve sınavın adil olma hakkına saygısızlık etmektir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, A seçeneği bireyin hem kendi hakkını (oturma veya ayakta durma seçimi) kullanırken hem de başkalarının haklarına (yaşlıların rahat etme hakkı) saygı gösterdiği tek durumdur.

Cevap A seçeneğidir.