Bu soru, akıl yürütme yöntemlerini anlamanıza yardımcı olacak klasik bir mantık sorusudur. Şimdi, seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- A) Tümevarım: Tümevarım, özel durumlardan genel bir sonuca ulaşma yöntemidir. Yani, birçok gözlem yaparak genel bir kural çıkarmaya çalışırız. Örneğin, "Gördüğüm bütün kuğular beyazdır, o halde bütün kuğular beyazdır" gibi bir çıkarım tümevarımdır. Ancak sorudaki akıl yürütme, genel bir önermeden özel bir sonuca gidiyor, bu yüzden tümevarım değil.
- B) Tümdengelim: Tümdengelim, genel bir kuraldan veya önermeden özel bir sonuca ulaşma yöntemidir. Sorudaki akıl yürütme tam olarak budur: "Tüm insanlar ölümlüdür" (genel önerme) ve "Sokrates bir insandır" (özel durum) önermelerinden "Sokrates de ölümlüdür" (özel sonuç) sonucuna varıyoruz. Bu, tümdengelimin tipik bir örneğidir.
- C) Analoji: Analoji, iki şey arasındaki benzerliklerden yola çıkarak birisi hakkında bildiklerimizi diğeri hakkında da geçerli sayma yöntemidir. Örneğin, "Araba benzinle çalışır, bisiklet de araba gibi bir ulaşım aracıdır, o halde bisiklet de benzinle çalışır" gibi bir çıkarım analojidir (yanlış bir analoji olsa da). Sorudaki akıl yürütme, benzerlik kurmaya dayanmıyor, bu yüzden analoji değil.
- D) Anoloji: Bu seçenek, C seçeneği ile aynıdır ve analoji anlamına gelir. Dolayısıyla bu da doğru cevap olamaz.
Gördüğünüz gibi, sorudaki akıl yürütme genel bir önermeden özel bir sonuca ulaştığı için tümdengelim yöntemine örnektir.
Cevap B seçeneğidir.