Bir öğretmen, öğrencilerine "Dünya'nın Güneş etrafında dönmesi gibi, elektronlar da çekirdek etrafında döner" diyerek bir benzetme yapıyor. Bu öğretmenin kullandığı akıl yürütme yöntemi nedir?
A) Tümevarım
B) Tümdengelim
C) Analoji
D) Retorik
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözerken öncelikle şıkları ve anlamlarını dikkatlice inceleyelim. Öğretmenin yaptığı benzetmeyi anlamak, doğru cevabı bulmamıza yardımcı olacak.
- Tümevarım: Özel durumlardan genel bir sonuca ulaşma yöntemidir. Yani, birçok örnekten yola çıkarak genel bir kural oluşturmaktır. Örneğin, "Demir ısıtılınca genleşir, bakır ısıtılınca genleşir, alüminyum ısıtılınca genleşir. O halde metaller ısıtılınca genleşir" gibi.
- Tümdengelim: Genel bir kuraldan özel bir duruma ulaşma yöntemidir. Yani, genel bir bilgiden yola çıkarak özel bir durum hakkında sonuç çıkarmaktır. Örneğin, "Bütün insanlar ölümlüdür. Ali de bir insandır. O halde Ali de ölümlüdür" gibi.
- Analoji: İki farklı şey arasındaki benzerliklerden yola çıkarak birini diğeriyle açıklama yöntemidir. Yani, bilinen bir şeyden yola çıkarak bilinmeyen bir şeyi anlamaya çalışmaktır. Öğretmenin örneğinde olduğu gibi, Dünya'nın Güneş etrafında dönmesi ile elektronların çekirdek etrafında dönmesi arasındaki benzerlik kullanılıyor.
- Retorik: İkna edici ve etkileyici konuşma sanatıdır. Amacı, dinleyiciyi etkilemek ve inandırmaktır.
Öğretmen, Dünya'nın Güneş etrafında dönmesi ile elektronların çekirdek etrafında dönmesi arasında bir benzerlik kurarak, elektronların davranışını daha anlaşılır hale getirmeye çalışıyor. Bu, tam olarak analoji yönteminin tanımıdır.
Bu nedenle cevap C seçeneğidir.
