Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu çözerken akıl yürütme yöntemlerini anlamaya çalışacağız. Unutmayın, doğru cevabı bulmak kadar, neden diğer seçeneklerin doğru olmadığını anlamak da önemlidir.
Öncelikle soruda verilen durumu dikkatlice inceleyelim: Bir biyolog, 50 farklı memeli türünü inceliyor ve hepsinin omurgalı olduğunu görüyor. Bu gözlemden yola çıkarak "Tüm memeliler omurgalıdır" şeklinde bir genelleme yapıyor.
Şimdi de seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Tümdengelim: Tümdengelim, genel bir kuraldan özel durumlara doğru yapılan akıl yürütmedir. Yani, önceden kabul edilmiş genel bir doğruya dayanarak özel bir durum hakkında sonuç çıkarmaktır. Örneğin, "Tüm insanlar ölümlüdür, Ali de bir insandır, o halde Ali de ölümlüdür" gibi. Sorudaki durumda ise genel bir kuraldan değil, özel gözlemlerden genel bir sonuca varılıyor. Bu nedenle tümdengelim doğru cevap olamaz.
- B) Analoji: Analoji, iki farklı şey arasındaki benzerliklerden yola çıkarak birisi hakkında bildiklerimizi diğeri hakkında da geçerli saymaktır. Örneğin, "Dünya'da yaşam var, Mars da Dünya'ya benziyor, o halde Mars'ta da yaşam olabilir" gibi. Soruda ise farklı şeyler arasında bir benzerlik kurma durumu söz konusu değil. Bu nedenle analoji de doğru cevap olamaz.
- C) Tümevarım: Tümevarım, özel durumlardan genel bir sonuca ulaşma yöntemidir. Yani, birçok örnek üzerinde yapılan gözlemlerden yola çıkarak genel bir kural veya yasa oluşturmaktır. Biyologun yaptığı da tam olarak budur: 50 farklı memeli türünü inceleyip hepsinin omurgalı olduğunu görerek "Tüm memeliler omurgalıdır" genellemesine ulaşıyor. Bu nedenle tümevarım doğru cevaptır.
- D) Hipotez: Hipotez, henüz kanıtlanmamış, doğruluğu test edilmesi gereken bir önermedir. Biyologun yaptığı genelleme bir hipotez olabilir, ancak soruda kullanılan akıl yürütme yöntemini sormaktadır. Tümevarım, hipotez oluşturmanın bir yoludur. Bu nedenle hipotez tek başına doğru cevap olamaz.
Gördüğünüz gibi, biyolog özel gözlemlerden genel bir sonuca ulaştığı için tümevarım yöntemini kullanmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
