Bir psikolog, depresyon tedavisi gören 200 hastanın %80'inde düzenli egzersizin semptomları azalttığını gözlemleyerek "Düzenli egzersiz depresyon semptomlarını azaltır" sonucuna varıyor. Bu psikolog hangi akıl yürütme yöntemini kullanmıştır?
A) Tümdengelim
B) Analoji
C) Tümevarım
D) Dedüksiyon
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
Öncelikle soruda verilen durumu anlamaya çalışalım. Bir psikolog, 200 hastanın %80'inde egzersizin depresyon semptomlarını azalttığını gözlemliyor ve bu gözlemden genel bir sonuca, yani "Düzenli egzersiz depresyon semptomlarını azaltır" yargısına ulaşıyor.
Şimdi de seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Tümdengelim: Tümdengelim, genel bir kuraldan özel durumlara doğru akıl yürütmektir. Yani, önceden kabul edilmiş genel bir doğruya dayanarak özel bir durum hakkında sonuç çıkarmaktır. Örneğin, "Bütün insanlar ölümlüdür, Sokrates bir insandır, o halde Sokrates de ölümlüdür" gibi. Bu sorudaki durum tümdengelim ile açıklanamaz çünkü psikolog genel bir kuraldan değil, özel gözlemlerden genel bir sonuca varıyor.
- B) Analoji: Analoji, iki farklı şey arasındaki benzerliklerden yola çıkarak birisi hakkında bilinenleri diğeri hakkında da geçerli saymaktır. Örneğin, "Araba benzinle çalışır, bisiklet de araba gibi ulaşım aracıdır, o halde bisiklet de benzinle çalışır" gibi (yanlış bir analoji). Bu soruda analojiye dayalı bir akıl yürütme söz konusu değil.
- C) Tümevarım: Tümevarım, özel durumlardan genel bir sonuca ulaşmaktır. Psikolog, 200 hastanın %80'inde egzersizin semptomları azalttığını gözlemleyerek, yani özel durumlardan yola çıkarak "Düzenli egzersiz depresyon semptomlarını azaltır" gibi genel bir sonuca ulaşıyor. Bu tam olarak tümevarım yöntemidir.
- D) Dedüksiyon: Dedüksiyon, tümdengelim ile aynı anlama gelir. Genel bir kuraldan özel durumlara doğru akıl yürütmedir. Bu seçenek de doğru cevap olamaz.
Gördüğümüz gibi, psikolog özel gözlemlerinden genel bir sonuca ulaştığı için tümevarım yöntemini kullanmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
