İyelik ekleri (Sahiplik ekleri) nedir Test 1

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iyelik eki kullanılmamıştır?

A) Çocuğun oyuncağı bahçede kalmış.
B) Okulumuzun bahçesi oldukça geniş.
C) Bu kitabı dün kütüphaneden aldım.
D) Annemin yemekleri çok lezzetli.

Sevgili öğrenciler, bu soruda iyelik eki kullanılmayan cümleyi bulmamız isteniyor. İyelik ekleri, bir varlığın kime veya neye ait olduğunu bildiren eklerdir. Genellikle "kimin?" veya "neyin?" sorularına cevap verirler. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Çocuğun oyuncağı bahçede kalmış.

  Bu cümlede "oyuncağı" kelimesine dikkat edelim. "Oyuncağı" kelimesindeki "-ı" eki, oyuncağın kime ait olduğunu belirtir. Kimin oyuncağı? Çocuğun oyuncağı. Yani, "onun oyuncağı" anlamını taşır. Dolayısıyla buradaki "-ı" bir iyelik ekidir.

• B) Okulumuzun bahçesi oldukça geniş.

  Bu cümlede iki yerde iyelik eki bulunmaktadır: "Okulumuzun" kelimesindeki "-umuz" eki, okulun bize ait olduğunu gösterir (bizim okulumuz). Ayrıca "bahçesi" kelimesindeki "-si" eki ise bahçenin okula ait olduğunu belirtir (onun bahçesi, yani okulun bahçesi). Bu nedenle bu cümlede iyelik ekleri kullanılmıştır.

• C) Bu kitabı dün kütüphaneden aldım.

  Bu cümlede "kitabı" kelimesi dikkat çekiyor. Buradaki "-ı" eki, kitabın kime ait olduğunu değil, yapılan eylemden (alma eylemi) etkilenen nesneyi belirtir. "Neyi aldım?" sorusuna "kitabı" cevabını veririz. Bu tür ekler belirtme hal eki olarak adlandırılır. Cümledeki diğer kelimelerde de iyelik eki bulunmamaktadır. Bu nedenle bu cümlede iyelik eki kullanılmamıştır.

• D) Annemin yemekleri çok lezzetli.

  Bu cümlede de iyelik ekleri mevcuttur: "Annemin" kelimesindeki "-m" eki, annenin bana ait olduğunu gösterir (benim annem). "Yemekleri" kelimesindeki "-i" eki ise yemeklerin kime ait olduğunu belirtir (onun yemekleri, yani annemin yemekleri). Bu nedenle bu cümlede de iyelik ekleri kullanılmıştır.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, iyelik eki kullanılmayan tek cümlenin C seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap C seçeneğidir.