Bir deneyde 0,1 M 50 mL HCl çözeltisi hazırlanmak isteniyor. Stok çözelti 1 M olduğuna göre, kaç mL stok çözelti kullanılmalıdır?
A) 1 mLSevgili öğrenciler, bu soruda bir derişik çözeltiden (stok çözelti) daha seyreltik bir çözelti hazırlama işlemi olan seyreltme (dilüsyon) konusunu ele alıyoruz. Seyreltme işleminde, çözünen maddenin mol sayısı değişmez, sadece çözücü eklenerek hacim artırılır ve derişim düşürülür. Bu tür problemleri çözmek için basit ve etkili bir formül kullanırız.
Seyreltme işlemlerinde kullanılan temel formül, çözünenin mol sayısının sabit kaldığı ilkesine dayanır:
$M_1 \times V_1 = M_2 \times V_2$
Bu formülde:
$M_1$: Stok çözeltinin derişimi (molarite)
$V_1$: Stok çözeltiden alınması gereken hacim
$M_2$: Hazırlanmak istenen seyreltik çözeltinin derişimi (molarite)
$V_2$: Hazırlanmak istenen seyreltik çözeltinin hacmi
Soruda bize verilen değerleri formülümüzdeki değişkenlerle eşleştirelim:
Stok çözeltinin derişimi ($M_1$) = 1 M
Hazırlanmak istenen çözeltinin derişimi ($M_2$) = 0.1 M
Hazırlanmak istenen çözeltinin hacmi ($V_2$) = 50 mL
Stok çözeltiden alınması gereken hacim ($V_1$) = ? (Bunu bulacağız)
Şimdi değerleri formülümüze yerleştirelim ve $V_1$ değerini bulmak için denklemi çözelim:
$1 \text{ M} \times V_1 = 0.1 \text{ M} \times 50 \text{ mL}$
$V_1 = \frac{0.1 \text{ M} \times 50 \text{ mL}}{1 \text{ M}}$
$V_1 = 5 \text{ mL}$
Yapılan hesaplama sonucunda, 0.1 M 50 mL HCl çözeltisi hazırlamak için 1 M stok HCl çözeltisinden 5 mL alınması gerektiğini bulduk. Bu 5 mL stok çözelti, uygun bir ölçü kabına alınır ve üzerine toplam hacim 50 mL olana kadar saf su eklenerek seyreltilir. Böylece istediğimiz derişim ve hacimdeki çözeltiyi elde etmiş oluruz.
Cevap B seçeneğidir.